ÃÖ´¯ÖÖ¤ÛúßµÖ

†Ö“ÖÖµÖÔ ¯ÖãÂ¯Ö¤®ŸÖ †Öî¸ ³ÖæŸÖ²Ö»ÖßÛéúŸÖ ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö ÃÖæ¡Ö †Öî¸ ˆ®ÖÛúß †Ö“ÖÖµÖÔ ¾Öß¸ÃÖê®ÖÛéúŸÖ ¬Ö¾Ö»ÖÖ ™ßÛúÖÛúÖ Ã£ÖÖ®Ö •Öî®Ö ÃÖÖ×ÆŸµÖ´ÖêÓ †×¾¤ŸÖßµÖ ÆîÓ… ‡®ÖÛúß ŸÖÖ›¯Ö¡ÖßµÖ ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖÑ ‹Ûú´ÖÖ¡Ö Ã£ÖÖ®Ö ´Öæ›×²Ö¦ßÛê •Öî®Ö ³ÖÞ›Ö¸´ÖêÓ ÃÖã¸×õÖŸÖ £ÖßÓ †Öî¸ ¾Öê ¿Ö×ŸÖµÖÖêÓÃÖê †¬µÖµÖ®Ö ®ÖÆßÓ, ×Ûú®ŸÖã ¤¿ÖÔ®Ö - ¯Öæ•Ö®ÖÛúß ¾ÖÃŸÖã ²Ö®Ö ÝÖµÖß £ÖßÓ… ‡ÃÖ ¯Ö¸´ÖÖÝÖ´Ö ´ÖÖ®Öß •ÖÖ®Öê¾ÖÖ»Öß ´ÖÆÖÛéúŸÖßÛúß ¯ÖÎ×ŸÖ×»Ö×¯ÖµÖÖÑ ×ÛúÃÖ ¯ÖÎÛúÖ¸ ˆŒŸÖ ³ÖÞ›Ö¸ÃÖê ²ÖÖÆ¸ ×®ÖÛú»Öß ‡ÃÖÛúÖ ³Öß ‹Ûú ¸Öê´ÖÖÓ“ÖÛú ‡×ŸÖÆÖÃÖ Æî ×•ÖÃÖÛúÖ ¯Ö×¸“ÖµÖ ‡ÃÖÛê ¯ÖÎ£Ö´Ö ÃÖÓÃÛú¸ÞÖÛê ¯ÖÎ£Ö´Ö ³ÖÖÝÖÛúß ³Öæ×´ÖÛúÖ´ÖêÓ ×¤µÖÖ •ÖÖ “ÖãÛúÖ Æî †Öî¸ ¾ÖÆ ¯ÖÎÃŸÖãŸÖ ÃÖÓ¿ÖÖê×¬ÖŸÖ ÃÖÓÃÛú¸ÞÖ´ÖêÓ ³Öß †×¾ÖÛú»Ö ¹ý¯ÖÃÖê ÃÖ×´´Ö×»ÖŸÖ Æî…

•Ö²Ö Æ´Ö®Öê ÃÖ®ÖË 1938 ‡Ô. ´ÖêÓ ³Öê»ÖÃÖÖ ×®Ö¾ÖÖÃÖß ÁÖß´Ö®ŸÖ ÃÖêš ×ÃÖŸÖÖ²Ö¸ÖµÖ »Öõ´Öß“Ö®¦•ÖßÛê ¤Ö®ÖÛê ×®Ö×´Ö¢ÖÃÖê ‡ÃÖ ¯Ö¸´ÖÖÝÖ´ÖÛê †¬µÖµÖ®Ö ¾Ö ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö ÛúÖµÖÔ´ÖêÓ ÆÖ£Ö »ÖÝÖÖµÖÖ, ŸÖ²Ö ÃÖ´ÖÖ•Ö´ÖêÓ ‡ÃÖÛúß ×³Ö®®Ö ×³Ö®®Ö ¯ÖÎ×ŸÖ×ÛÎµÖÖµÖêÓ ˆŸ¯Ö®®Ö Æã‡Ô … ®ÖµÖß ¯ÖßœßÛê ÃÖ´Ö—Ö¤Ö¸ ×¾Ö¾¤Ö®ÖÖêÓ®Öê ‡ÃÖÛúÖ ÆÖ×¤ÔÛú Ã¾ÖÖÝÖŸÖ ×ÛúµÖÖ †Öî¸ Ûãú” ¯Öã¸Ö®Öê ¯Ö×Þ›ŸÖÖêÓ †Öî¸ ¿ÖÖ×Ã¡ÖµÖÖêÓ, •ÖîÃÖê Ã¾Ö. ¯ÖÓ. ¤ê¾ÖÛúß®Ö®¤®Ö•Öß ¿ÖÖÃ¡Öß, ¯ÖÓ. Æß¸Ö»ÖÖ»Ö•Öß ¿ÖÖÃ¡Öß, ¯ÖÓ. ±ãú»Ö“Ö®¤•Öß ¿ÖÖÃ¡Öß †Öî¸ ¯ÖÓ. ²ÖÖ»Ö“Ö®¤•Öß ¿ÖÖÃ¡ÖßÛúÖ Æ´ÖêÓ ×ÛÎµÖÖŸ´ÖÛú ÃÖÊÖêÝÖ ¯ÖÎÖ¯ŸÖ Æã†Ö… ×Ûú®ŸÖã ×¾Ö¾¤Ö®ÖÖêÓÛê ‹Ûú ¾ÖÝÖÔ®Öê ‡ÃÖÛúÖ Ûú›Ö ×¾Ö¸Öê¬Ö ×ÛúµÖÖ… Ûãú”ÛúÖ †×³Ö´ÖŸÖ £ÖÖ ×Ûú ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö •ÖîÃÖê ¯Ö¸´ÖÖÝÖ´ÖÛúÖ ´Öã¦ÞÖ Ûú¸Ö®ÖÖ ÁÖãŸÖÛúß †×¾Ö®ÖµÖ Æî… µÖÆ ³Öß ´ÖŸÖ ¾µÖŒŸÖ ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ ×Ûú ‹êÃÖê ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ ÝÖÎ®£ÖÖêÓÛúÖê ¯Öœ®ÖêÛúÖ ³Öß †×¬ÖÛúÖ¸ ÝÖéÆÃ£ÖÖêÓÛúÖê ®ÖÆßÓ Æî… ¾ÖÆ Ûê¾Ö»Ö ŸµÖÖÝÖß ´Öã×®ÖµÖÖêÓÛê Æß †×¬ÖÛúÖ¸Ûúß ²ÖÖŸÖ Æî … Ûãú” ×¾Ö¾¤Ö®ÖÖêÓÛúÖê µÖÆ ³Öß ÃÖ®¤êÆ £ÖÖ ×Ûú ŒµÖÖ Æ´ÖÖ¸ê •ÖîÃÖê †ÓÝÖÎêÎ•Öß ¯Öœê-×»ÖÜÖê ²ÖÖ²Öã†ÖêÓ ¾¤Ö¸Ö ‹êÃÖß ÝÖÆ®Ö ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ ¸“Ö®ÖÖÛúÖ ÃÖ´Ö—Ö¤Ö¸ßÃÖê ÃÖÓÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö ×ÛúµÖÖ •ÖÖ ÃÖÛúŸÖÖ Æî ? ‡ŸµÖÖ×¤ … ×Ûú®ŸÖã •Ö²Ö ‡ÃÖ ×¾Ö¸Öê¬ÖÛê ÆÖêŸÖê Æã‹ ³Öß Æ´Ö †Öî¸ Æ´ÖÖ¸ê ÃÖÆµÖÖêÝÖß ÝÖÎ®£ÖÛê ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö´ÖêÓ ¤éœŸÖÖÃÖê ¯ÖÎ¾Öé¢Ö ÆÖê ÝÖµÖê †Öî¸ ‹Ûú ¾ÖÂÖÔÛê ³ÖßŸÖ¸ Æß ˆÃÖÛúÖ ¯ÖÎ£Ö´Ö ³ÖÖÝÖ ÃÖŸ¯ÖÎ¹ý¯ÖÞÖÖ ¯ÖÎÛúÖ×¿ÖŸÖ ÆÖê ÝÖµÖÖ ŸÖ²Ö ÃÖ³ÖßÛúÖê Ûãú” †Ö¿“ÖµÖÔ ÃÖÖ Æã†Ö… Ã¾Ö. ×ÃÖÓ. ¯Ö®®ÖÖ»ÖÖ»Ö•ÖßÛê ®ÖêŸÖéŸ¾Ö´ÖêÓ †´Ö¸Ö¾ÖŸÖßÛúß •Öî®Ö ÃÖ´ÖÖ•Ö®Öê ²Ö›ê ÃÖ´ÖÖ¸ÖêÆ ¯Öæ¾ÖÔÛú ˆÃÖ ¯ÖÎ£Ö´Ö ³ÖÖÝÖÛúÖ ˆ¤Ë‘ÖÖ™®Ö Ûú¸ÖµÖÖ… ×±ú¸ ŸÖÖê ‡ÃÖ †Öê¸ ×¾Ö¾¤Ö®ÖÖêÓÛúß ‹êÃÖß ¹ý×“Ö ˆŸ¯Ö®®Ö Æã‡Ô ×Ûú ‡®Ö ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ ÝÖÎ®£ÖÖêÓÛê ¯ÖÎÛúÖ¿Ö®ÖÛúß ÆÖê› ÃÖß ´Ö“Ö ÝÖµÖß… ¿ÖÖê»ÖÖ¯Öæ¸ ×®Ö¾ÖÖÃÖß Ã¾Ö. ¯ÖÓ. ²Ö®ÃÖß¬Ö¸ ¿ÖÖÃ¡Öß®Öê ³Öß †¯Ö®Öê ×®Ö•Öß ´Öã¦ÞÖÖ»ÖµÖÃÖê ‡ÃÖÛúÖ ¯ÖÎÛúÖ¿Ö®Ö ¯ÖÎÖ¸Ó³Ö ×ÛúµÖÖ… ×Ûú®ŸÖã ¾Öê ¤Öê- ŸÖß®Ö ³ÖÖÝÖÖêÓÛê ¯ÖÎÛúÖ¿Ö®ÖÃÖê †ÖÝÖê ®Ö ²Öœ ÃÖÛê… Ûãú” ÛúÖ»Ö ¯Ö¿“ÖÖŸÖË •Öî®Ö ¿ÖÖÃ¡ÖÖ£ÖÔ ÃÖÓ‘Ö ´Ö£Öã¸ÖÛúß †Öê¸ÃÖê ÛúÂÖÖµÖ-¯ÖÎÖ³ÖéŸÖ (•ÖµÖ ¬Ö¾Ö»Ö ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ ) ÛúÖ ¯ÖÎÛúÖ¿Ö®Ö ¯ÖÎÖ¸´³Ö Æã†Ö, ŸÖ£ÖÖ ³ÖÖ¸ŸÖßµÖ –ÖÖ®Ö¯ÖßšÛúß †Öê¸ÃÖê ´ÖÆÖ²ÖÓ¬Ö ( ´ÖÆÖ¬Ö¾Ö»Ö ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ ) ÛúÖ ¯ÖÎÛúÖ¿Ö®Ö ÆÖê®Öê »ÖÝÖÖ… ¯Öß”ê ×¾Ö¤ãÂÖß ÃÖã´Ö×ŸÖ²ÖÖ‡Ô ¿ÖÖÆ®Öê ÃÖæ¡Ö´ÖÖ¡Ö †Öî¸ ˆ®ÖÛê ×Æ®¤ß †®Öã¾ÖÖ¤ÛúÖ ÃÖÓÃÛú¸ÞÖ ¯ÖÎÛúÖ×¿ÖŸÖ ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ Ûú¸ÖµÖÖ, ŸÖ£ÖÖ ¯ÖÓ. Æß¸Ö»ÖÖ»Ö•Öß ¿ÖÖÃ¡Öß®Öê ÛúÂÖÖµÖ-¯ÖÎÖ³ÖéŸÖ Ûê “Öæ×ÞÖÔ ÃÖã¡ÖÖêÓÛúÖê ÃÖÖ®Öã¾ÖÖ¤ ¯ÖÎÛúÖ×¿ÖŸÖ Ûú¸ÖµÖÖ … ‡ÃÖ ¯ÖÎÛúÖ¸ •ÖÖê ¬Ö¾Ö»Ö, •ÖµÖ¬Ö¾Ö»Ö †Öî¸ ´ÖÆÖ¬Ö¾Ö»Ö ®ÖÖ´ÖÃÖê ¯ÖÎ×ÃÖ¬¤ ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ ÝÖÎ®£Ö ¿Ö×ŸÖµÖÖêÓÃÖê ¯Öæ•ÖÖÛúß ¾ÖÃŸÖã ²Ö®Öê Æã‹ £Öê ¾Öê ÃÖ´ÖÃŸÖ ×•Ö–ÖÖÃÖã†ÖêÓÛê Ã¾ÖÖ¬µÖÖµÖ ÆêŸÖã ÃÖã»Ö³Ö ÆÖê ÝÖµÖê… ‡ÃÖê •Öî®Ö ÃÖÖ×ÆŸµÖÛê ‡×ŸÖÆÖÃÖ´ÖêÓ ‹Ûú ×¾Ö¿ÖêÂÖ ˆŸÛÎÖ®ŸÖßÛúß ÃÖÓ–ÖÖ ¤ß •ÖÖ ÃÖÛúŸÖß Æî…

ÁÖß´Ö®ŸÖ ÃÖêš »Öõ´Öß“Ö®¤•Öß ¾¤Ö¸Ö ÃÖÓÃ£ÖÖ×¯ÖŸÖ •Öî®Ö ÃÖÖ×ÆŸµÖÖê¬¤Ö¸Ûú ±Ó›ÃÖê ÃÖ´ÖÃŸÖ ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö †Öî¸ ˆÃÖÛúß ™ßÛúÖÛúÖ †®Öã¾ÖÖ¤Ö×¤ ÃÖ×ÆŸÖ ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö-¯ÖÎÛúÖ¿Ö®Ö 16 ³ÖÖÝÖÖê´ÖêÓ 1936 ‡Ô. ÃÖê 1956 ‡Ô. ŸÖÛú 20 ¾ÖÂÖÖêÔÓ´Öê ¯ÖæÞÖÔ ÆÖê ÝÖµÖÖ… ‡ÃÖÛê †Ó×ŸÖ´Ö ³ÖÖÝÖ ”¯Ö®ÖêÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ Æß †Ö×¤Ûê Ûãú” ³ÖÖÝÖÖêÓÛúßÓ ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖÑ ÃÖ´ÖÖ¯ŸÖ ÆÖê ÝÖµÖßÓ £ÖßÓ †Öî¸ ¯ÖÖšÛúÖêÓÃÖê ˆ®Æê ¯Öã®Ö: ¯ÖÎÛúÖ¿Ö®ÖÛúß ´ÖÖÓÝÖ †Ö®Öê »ÖÝÖß £Öß… ×Ûú®ŸÖã ÃÖ´¯ÖÖ¤Ûú ´ÖÞ›»ÖÛúÖ µÖÆ ×®Ö¿“ÖµÖ £ÖÖ ×Ûú •Ö²Ö ŸÖÛú ‹Ûú ²ÖÖ¸ ¯Öã¸Ö ÝÖÎ®£Ö ¯ÖÎÛúÖ×¿ÖŸÖ ®Ö ÆÖê •ÖÖµÖê ŸÖ²Ö ŸÖÛú ×ÛúÃÖß ³ÖÖÝÖÛê ¤ã²ÖÖ¸Ö ¯ÖÎÛúÖ¿Ö®Ö´ÖêÓ †¯Ö®ÖÖ ÃÖ´ÖµÖ ¾Ö ¿Ö×ŒŸÖ ®Ö »ÖÝÖÖµÖê •ÖÖµÖêÓ… µÖÆ ³Öß ×¾Ö“ÖÖ¸ £ÖÖ ×Ûú •Ö²Ö ×¾¤ŸÖßµÖ ÃÖÓÃÛú¸ÞÖ´ÖêÓ ÆÖ£Ö »ÖÝÖÖµÖÖ •ÖÖµÖê ŸÖ²Ö ¯ÖÖšÛúÖ ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ŸÖÖ›¯Ö¡ÖßµÖ ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖêÓÃÖê ×´Ö»ÖÖ®Ö †¾Ö¿µÖ Ûú¸®ÖêÛúÖ ¯ÖÎµÖŸ®Ö ×ÛúµÖÖ •ÖÖµÖ… Æ´Ö®Öê ¯ÖÎ£Ö´Ö ÃÖÓÃÛú¸ÞÖ´ÖêÓ •ÖÖê ¯ÖÖš ¯ÖÎÃŸÖãŸÖ ×ÛúµÖÖ ¾ÖÆ ÝÖã¯ŸÖ ¹ý¯ÖÃÖê ŸÖÖ›¯Ö¡ÖßµÖ ¯ÖÎ×ŸÖÛúß Ûú®®Ö› ×»Ö¯Öß´ÖêÓ Ûúß ÝÖµÖß ¯ÖÎ×ŸÖ×»Ö×¯ÖÛúß ®ÖÖÝÖ¸ß ¯ÖÎ×ŸÖ×»Ö×¯ÖÛúß ÝÖã¯ŸÖ ¹ý¯ÖÃÖê ²ÖÖÆ¸ †ÖµÖßÓ ¯ÖÎ×ŸÖ×»Ö×¯ÖµÖÖêÓÛê †Ö¬ÖÖ¸ÃÖê ×ÛúµÖÖ £ÖÖ… †Ö×¤ÃÖê Æß Æ´ÖÖ¸Ö ¬µÖÖ®Ö ‡ÃÖ ¡Öã×™Ûúß †Öê¸ £ÖÖ †Öî¸ Æ´Ö®Öê ´Öæ›×²Ö¦ßÛê ³Ö¼Ö¸Ûú ´ÖÆÖ¸Ö•ÖÃÖê ²ÖÖ¸ ²ÖÖ¸ ¿Öã¬¤ ¯ÖÎÛúÖ¿Ö®Ö´ÖêÓ ÃÖÆÖµÖÛú ÆÖê®ÖêÛúß ¯ÖÎÖ£ÖÔ®ÖÖ ³Öß Ûúß… ×Ûú®ŸÖã ˆ®ÖÛúÖ ¹ýÜÖ ×®ÖÂÖê¬ÖÖŸ´ÖÛú Æß ¸ÆÖ … ŸÖ£ÖÖ×¯Ö ŸÖéŸÖßµÖ ³ÖÖÝÖÛê ¯ÖÎÛúÖ×¿ÖŸÖ ÆÖê®Öê¯Ö¸ ˆ®ÖÛê ³ÖÖ¾ÖÖêÓ´ÖêÓ ‹Ûú ×¾Ö»ÖõÖÞÖ ¯Ö×¸¾ÖŸÖÔ®Ö Æã†Ö †Öî¸ ˆ®ÆÖêÓ®Öê Æ´ÖêÓ ÃÖæ×“ÖŸÖ ×ÛúµÖÖ ×Ûú µÖ×¤ Æ´Ö “ÖÖÆêÓ ŸÖÖê ¾Öê ŸÖÖ›¯Ö¡ÖßµÖ ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖêÓÃÖê ¯ÖÖš ×´Ö»ÖÖ®ÖÛúß ÃÖã×¾Ö¬ÖÖ ¯ÖÎ¤Ö®Ö Ûú¸ ÃÖÛúŸÖê ÆîÓ… ‡ÃÖê Æ´Ö®Öê ‹Ûú ´ÖÆÖ®ÖË ¯ÖãÞµÖÖê¯Ö»Ö×²¬Ö †Öî¸ ¾Ö¸¤Ö®Ö Æß ÃÖ´Ö—ÖÖ… ŸÖÖ›¯Ö¡ÖßµÖ ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖêÓÛúß ×»Ö×¯Ö ÆôêÛú®®Ö› ( ¯Öã¸Ö®Öß Ûú®ÖÖÔ™ÛúÛúß ×»Ö×¯Ö ) Æî, ×•ÖÃÖÛê ¯Öœ®ÖêÛúß õÖ´ÖŸÖÖ ‡®Öê-×ÝÖ®Öê ×¾Ö¾¤Ö®ÖÖêÓÛúÖê £Öß… ÃÖÖî³ÖÖÝµÖÃÖê Æ´ÖêÓ ‡ÃÖ ÛúÖµÖÔ ÆêŸÖã Ã¾Ö. ¯ÖÓ. »ÖÖêÛú®ÖÖ£Ö ¿ÖÖÃ¡ÖßÛúÖ ÃÖÆµÖÖêÝÖ ¯ÖÎÖ¯ŸÖ ÆÖê ÝÖµÖÖ †Öî¸ ˆ®ÖÛê ¾¤Ö¸Ö Æ´ÖêÓ ¾Öê ¯ÖÖšÖ®ŸÖ¸ ¯ÖÎÖ¯ŸÖ ÆãµÖê ×•Ö®ÖÛúÖ ÃÖ´ÖÖ¾Öê¿Ö ŸÖéŸÖßµÖ ³ÖÖÝÖÛê ‹Ûú ¯Ö×¸×¿ÖÂ™´ÖêÓ ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ Æî … †ÖÝÖêÛê ³ÖÖÝÖÖêÓ´Öê ˆ®ÖÛê ¾¤Ö¸Ö ³Öê•Öê ÝÖµÖê ¯ÖÖšÖ®ŸÖ¸ÖêÓÛúÖ ˆ¯ÖµÖÖêÝÖ ´Öæ»Ö´ÖêÓ Æß Ûú¸ ×»ÖµÖÖ ÝÖµÖÖ…

ÃÖ´¯ÖæÞÖÔ ÝÖÎ®£Ö ¯ÖÎÛúÖ×¿ÖŸÖ ÆÖê®ÖêÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ Æß ‹Ûú †Öî¸ ×¾Ö¾ÖÖ¤ ˆš ÜÖ›Ö Æã†Ö… ¯ÖÎ£Ö´Ö ³ÖÖÝÖÛê ÃÖæ¡Ö 93 ´ÖêÓ •ÖÖê ¯ÖÖš Æ´ÖêÓ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö £ÖÖ ˆÃÖ´ÖêÓ †£ÖÔ-ÃÖÓÝÖ×ŸÖ Ûúß ¤é×Â™ÃÖê ÃÖÓ•Ö¤ÖÃÖÓ•Ö¤Ûê †ÖÝÖê ÃÖÓ•Ö¤¯Ö¤ †Öî¸ •ÖÖê›®ÖêÛúß †Ö¾Ö¿µÖÛúŸÖÖ ¯ÖÎŸÖßŸÖ Æã‡Ô… ×Ûú®ŸÖã ‡ÃÖÃÖê ±ú×»ÖŸÖ ÆÖê®Öê¾ÖÖ»Öß ÃÖî¬¤Ö×ŸÖÛú ¾µÖ¾ÖÃ£ÖÖ†ÖêÓÃÖê Ûãú” ×¾Ö¾¤Ö®ÖÖêÓÛê ´Ö®Ö †Ö»ÖÖê×›ŸÖ Æã‹ †Öî¸ ¾Öê ÃÖÓ•Ö¤ ¯Ö¤ÛúÖê ¾ÖÆÖÓ •ÖÖê›®ÖÖ ‹Ûú †®Ö×¬ÖÛúÖ¸ “ÖêÂ™Ö ÛúÆ®Öê »ÖÝÖê… ‡ÃÖ ¯Ö¸ ²ÖÆãŸÖ ²ÖÖ¸ ´ÖÖî×ÜÖÛú ¿ÖÖÃ¡ÖÖ£ÖÔ ³Öß ÆãµÖê †Öî¸ ˆ¢Ö¸-¯ÖÎ¢µÖã¢Ö¸ ¹ý¯Ö »ÖêÜÖÖêÓÛúß ÁÖÓéÜÖ»ÖÖµÖê ³Öß “Ö»Ö ¯Ö›ß, ×•Ö®ÖÛúÖ ÃÖÓÝÖÎÆ Ûãú” Ã¾ÖŸÖÓ¡Ö ÝÖÎ®£ÖÖêÓ´ÖêÓ ¯ÖÎÛúÖ×¿ÖŸÖ ³Öß Æã†Ö Æî… ‡ÃÖÛê ´ÖÖî×»ÖÛú ÃÖ´ÖÖ¬ÖÖ®Ö ÆêŸÖã •Ö²Ö Æ´Ö®Öê ŸÖÖ›¯Ö¡ÖßµÖ ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖêÓÛê ¯ÖÖšÛúß ÃÖæõ´ÖŸÖÖÃÖê •ÖÖÓ“Ö Ûú¸Ö‡Ô ŸÖ²Ö ¯ÖŸÖÖ “Ö»ÖÖ ×Ûú ¾ÖÆÖÓ Ûúß ¤Öê®ÖÖêÓ ×³Ö®®Ö ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖê´ÖêÓ Æ´ÖÖ¸Ö ÃÖã—ÖÖµÖÖ ÃÖÓ•Ö¤ ¯Ö¤ ×¾Öª´ÖÖ®Ö Æî… ‡ÃÖÃÖê ¤Öê ²ÖÖŸÖêÓ Ã¯ÖÂ™ Æã‡Ô- ‹Ûú ŸÖÖê µÖÆ ×Ûú Æ´Ö®Öê •ÖÖê ¯ÖÖš-ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö ×ÛúµÖÖ Æî ¾ÖÆ ÝÖÓÓ³Öß¸ ×“ÖÓŸÖ®Ö †Öî¸ ÃÖ´Ö—Ö¤Ö¸ß ¯Ö¸ †Ö¬ÖÖ×¸ŸÖ Æî †Öî¸ ¤æÃÖ¸ê µÖÆ ×Ûú ´Öæ»Ö ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖêÓÃÖê ¯ÖÖš-×´Ö»ÖÖ®Ö Ûúß †Ö¾Ö¿µÖÛúŸÖÖ †²Ö ³Öß ²Ö®Öß Æã‡Ô Æî, ŒµÖÖêÓ×Ûú •ÖÖê ¯ÖÖšÖ®ŸÖ¸ ´Öã›×²Ö¦ßÃÖê ¯ÖÎÖ¯ŸÖ ÆãµÖê £Öê †Öî¸ ŸÖéŸÖßµÖ ³ÖÖÝÖÛê †ÓŸÖ´ÖêÓ ÃÖ´ÖÖ×¾ÖÂ™ ×ÛúµÖê ÝÖµÖê £Öê, ˆ®Ö´ÖêÓ Æ´ÖêÓ µÖÆ ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö ®ÖÆßÓ ×´Ö»ÖÖ…

‡ÃÖß ²Öß“Ö ²Ö´²Ö‡Ô´ÖêÓ ‡ÃÖ ÝÖÎ®£ÖÛúÖê ŸÖÖ´ÖÎ¯Ö¡ÖÖêÓ¯Ö¸ †ÓÓ×ÛúŸÖ Ûú¸Ö®ÖêÛúÖ ³Öß †ÖµÖÖê•Ö®Ö Æã†Ö †Öî¸ ¾ÖÆÖÓ ³Öß ˆŒŸÖ 93 ¾ÖêÓ ÃÖæ¡Ö´ÖêÓ ÃÖÓ•Ö¤ ¯Ö¤ •ÖÖê›®ÖêÛê ×¾ÖÂÖµÖ¯Ö¸ ×¾Ö¾ÖÖ¤ ˆš ÜÖ›Ö Æã†Ö, µÖª×¯Ö ¾ÖÆÖÓ ³Öß ŸÖÖ›¯Ö¡ÖßµÖ ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖêÓ´ÖêÓ ˆÃÖÛê ÆÖê®ÖêÛúß ¯Öã×Â™ ¯ÖÎÖ¯ŸÖ ÆÖê “ÖãÛúß £Öß… †²Ö µÖÆ ¯ÖÎµÖÖÃÖ ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ ×Ûú ´Öæ›×²Ö¦ß ³ÖÞ›Ö¸´ÖêÓ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ‡®Ö ÝÖÎ®£ÖÖêÓÛúß ÃÖ³Öß ŸÖÖ›¯Ö¡ÖßµÖ ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖêÓÛê ±úÖê™Öê-×“Ö¡Ö ×»ÖµÖê •ÖÖµÖêÓ… µÖÆ ÛúÖµÖÔ ³Öß ¿Öß‘ÖÎ ÃÖ´¯Ö®®Ö ÆÖê ÝÖµÖÖ †Öî¸ ¾Öê ÃÖ²Ö ±úÖê™ÖêÝÖÎÖ±ú ±ú»Ö™®ÖÛê ¿ÖÖÃ¡Ö ³ÖÞ›Ö¸´ÖêÓ †Ö ÝÖµÖê…

ÃÖ®ÖË 1959 ´ÖêÓ ÃÖ´ÖÃŸÖ ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÛúÖ 16 ³ÖÖÝÖÖêÓ´Öê ¯ÖÎÛúÖ¿Ö®Ö ¯Öæ¸Ö ÆÖê •ÖÖ®Öê ¯Ö¸ ÃÖ´¯ÖÖ¤ÛúÖêÓÛúÖê µÖÆ ×“ÖÓŸÖÖ Æã‡Ô ×Ûú †²Ö †Ö×¤Ûê •ÖÖê †®ÖêÛú ³ÖÖÝÖ †®Öã¯Ö»Ö³µÖ ÆÖê “ÖãÛê ÆîÓ ˆ®ÖÛúÖ ˆŒŸÖ ±úÖê™Öê -×“Ö¡ÖÖêÓÃÖê ×´Ö»ÖÖ®Ö Ûú¸ †Ó×ŸÖ´Ö ¹ý¯ÖÃÖê ÃÖÓ¿ÖÖê×¬ÖŸÖ ÃÖÓÃÛú¸ÞÖ ŸÖîµÖÖ¸ Ûú¸®ÖêÛúß ŒµÖÖ ¾µÖ¾ÖÃ£ÖÖ Ûúß •ÖÖµÖ ? ²ÖÆãŸÖ ÃÖÖê“Ö - ×¾Ö“ÖÖ¸Ûê ¯Ö¿“ÖÖŸÖË µÖÆ ×®Ö¿“ÖµÖ Æã†Ö ×Ûú ×¾¤ŸÖßµÖ ÃÖÓÃÛú¸ÞÖÛúÖ ÛúÖµÖÔ³ÖÖ¸ •Öî®Ö ÃÖÓÃÛéú×ŸÖ ÃÖÓ¸õÖÛú ÃÖÓ‘Ö, ¿ÖÖê»ÖÖ¯Öã¸Ûê †Ö¬Öß®Ö ×ÛúµÖÖ •ÖÖµÖ… Æ´Ö®Öê µÖÆ ÃÖã—ÖÖ¾Ö ÁÖß´Ö®ŸÖ ÃÖêš »Öõ´Öß“Ö®¤•Öß ¾Ö ˆ®ÖÛúß ¯ÖÎ²ÖÓ¬Ö ÃÖ×´Ö×ŸÖÛê ÃÖ´ÖõÖ ¯ÖÎÃŸÖãŸÖ ×ÛúµÖÖ †Öî¸ ˆ®ÆÖê®ÖêÓ Æ´ÖÖ¸ê ÃÖã—ÖÖ¾ÖÛúÖê ÃÖÆÂÖÔ Ã¾ÖßÛúÖ¸ Ûú¸ ×»ÖµÖÖ… ‡ÃÖÛê ×¾ÖÂÖµÖ´ÖêÓ ³Öê»ÖÃÖÖ †Öî¸ ¿ÖÖê»ÖÖ¯Öæ¸ Ûúß ÃÖÓÃ£ÖÖ†ÖêÓÛê ²Öß“Ö •ÖÖê ÃÖ´Ö—ÖÖêŸÖÖ Æã†Ö ˆÃÖÛúÖ ×¾Ö¾Ö¸ÞÖ ¯ÖÎÛúÖ¿ÖÛúßµÖ ¾ÖŒŸÖ¾µÖ´ÖêÓ ×¤µÖÖ ÝÖµÖÖ Æî…

¯ÖÓ“Ö ÞÖ´ÖÖêÛú¸ ´ÖÓ¡Ö

†³Öß †³Öß ¯ÖÞÞÖ¾ÖÞÖÖ-ÃÖã¢Ö ÛúÖ ÃÖã®¤¸ ÃÖ´¯ÖÖ¤®Ö-¯ÖÎÛúÖ¿Ö®Ö Æã†Ö Æî ( •Öî®Ö †ÖÝÖ´Ö ÝÖÎÓ£Ö´ÖÖ»ÖÖ - 6, ³ÖÖÝÖ 1 - 2, ÁÖß ´ÖÆÖ¾Öß¸ •Öî®Ö ×¾ÖªÖ»ÖµÖ, ²Ö´²Ö‡Ô - 26 , ÃÖ®Ö 1969 ¾Ö ÃÖ®ÖË 1971 )… µÖÆ ÝÖÎ®£Ö †¬¤Ô´ÖÖÝÖ¬Öß ˆ¯ÖÖÓÝÖÖêÓÛúß ‹Ûú ´ÖÆ¢¾Ö¯ÖæÞÖÔ ¸“Ö®ÖÖ Æî •ÖÖê ×¾ÖÂÖµÖ ¾Ö ¿Öî»Öß †Ö×¤ ¤é×Â™µÖÖêÓÃÖê ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö ÃÖæ¡ÖÃÖê ²ÖÆãŸÖ Ûãú” ÃÖ´ÖÖ®ÖŸÖÖ ¸ÜÖŸÖß Æî… ‡ÃÖÛê ÃÖ´¯ÖÖ¤Ûú ´Öã×®Ö ¯ÖãÞµÖ×¾Ö•ÖµÖ•Öß, ¯ÖÓ. ¤»ÖÃÖãÜÖ ´ÖÖ»Ö¾Ö×ÞÖµÖÖ †Öî¸ ¯ÖÓ. †´ÖéŸÖ»ÖÖ»Ö ´ÖÖêÆ®Ö»ÖÖ»Ö ³ÖÖê•ÖÛú ¾¤Ö¸Ö ×»Ö×ÜÖŸÖ †ÓÝÖÎê•Öß ¾Ö ÝÖã•Ö¸ÖŸÖß Ûúß ÃÖ×¾ÖÃŸÖéŸÖ ¯ÖÎÃŸÖÖ¾Ö®ÖÖ ²ÖÆãŸÖ ´ÖÆŸ¾Ö¯ÖæÞÖÔ Æî… ‡ÃÖ´ÖêÓ †ÖµÖê ¤Öê ¯ÖÎÛú¸ÞÖ ¯ÖÎÛéúŸÖÖê¯ÖµÖÖêÝÖß ÆÖ®ÖêÃÖê µÖÆÖÑ ˆ»»ÖêÜÖ®ÖßµÖ ÆîÓ… †ÓÝÖÎê•Öß ¯ÖÎÃŸÖÖ¾Ö®ÖÖÛê ¯ÖéÂš 235 †Ö×¤´ÖêÓ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖÛê ´ÖÓÝÖ»ÖÖ“Ö¸ÞÖ ¾Ö ¯ÖÓ“Ö®Ö´ÖÃÛúÖ¸ ´ÖÓ¡ÖÛúß ×¾Ö¾Öê“Ö®ÖÖ Ûúß ÝÖµÖß Æî ×•ÖÃÖÛúÖ ÃÖÖ¸ÖÓ¿Ö µÖÆ Æî ×Ûú ¯ÖÎÖ“Öß®ÖŸÖ´Ö •Öî®Ö ¸“Ö®ÖÖ†ÖêÓ´ÖêÓ ‡ÃÖ ¯Öæ¸ê ´ÖÓ¡ÖÛúÖ ˆ»»ÖêÜÖ ®ÖÆßÓ ¯ÖÖµÖÖ •ÖÖŸÖÖ… ¯Öß”êÛê ÃÖÖ×ÆŸµÖ´ÖêÓ ‡ÃÖÛúÖ ¾µÖÖ¯ÖÛú ¯ÖÎµÖÖêÝÖ ¯ÖÖµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æî… ŸÖ£ÖÖ×¯Ö ˆÃÖÛê ÛúŸÖéÔŸ¾ÖÛê ×¾ÖÂÖµÖ´ÖêÓ ÛúÆßÓ ÛúÖê‡Ô Ã¯ÖÂ™ ÃÖæ“Ö®ÖÖ ®ÖÆßÓ ¯ÖÖµÖß •ÖÖŸÖß… ×Ûú®ŸÖã ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö ÃÖæ¡ÖÛúÖ ¯ÖÎÖ¸´³Ö ‡ÃÖß ¯ÖÓ“Ö®Ö´ÖÃÛúÖ¸ ´ÖÓ¡ÖÃÖê ÆÖêŸÖÖ Æî †Öî¸ ˆÃÖÛúß ¾Öß¸ÃÖê®Ö ÛéúŸÖ ¬Ö¾Ö»ÖÖ ™ßÛúÖÃÖê µÖÆ ÃÖÓÛêŸÖ ×´Ö»ÖŸÖÖ Æî ×Ûú ˆÃÖÛê †Ö×¤-ÛúŸÖÖÔ †Ö“ÖÖµÖÔ ¯ÖãÂ¯Ö¤®ŸÖ Æß ÆîÓ… Æ´Ö ¯ÖÎÃŸÖãŸÖ ÝÖÎ®£ÖÛê ¯ÖÎ£Ö´Ö ÃÖæ¡ÖÛúß ™ßÛúÖÛê †Ö¬ÖÖ¸ÃÖê ×¾¤ŸÖßµÖ ³ÖÖÝÖÛúß ¯ÖÎÃŸÖÖ¾Ö®ÖÖ´ÖêÓ ŸÖ£ÖÖ †®µÖ¡Ö ³Öß µÖÆ ¯ÖÎ×ŸÖ¯ÖÖ¤®Ö Ûú¸ “ÖãÛê ÆÓî ×Ûú †Ö“ÖÖµÖÔ ¾Öß¸ÃÖê®Ö Ã¾ÖÖ´ÖßÛúÖ ×®ÖÃÃÖÓ¤êÆ †×³Ö¯ÖÎÖµÖ µÖÆß Æî ×Ûú µÖÆ ´ÖÓ¡Ö ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö ÃÖæ¡ÖÛúÖ †×³Ö®®Ö †ÓÝÖ Æî †Öî¸ ˆÃÖÛê ÛúŸÖÖÔ †Ö“ÖÖµÖÔ ¯ÖãÂ¯Ö¤®ŸÖ Æß ÆîÓ… ™ßÛúÖÛúÖ¸®Öê ´ÖÓÝÖ»ÖÛê ¤Öê ³Öê¤ ×ÛúµÖê ÆîÓ - ×®Ö²Ö¬¤ †Öî¸ †×®Ö²Ö¬¤ †Öî¸ ¤Öê®ÖÖêÓÛê »ÖõÖÞÖ ‡ÃÖ ¯ÖÎÛúÖ¸ ÃÖ´Ö—ÖÖµÖê ÆîÓ ×Ûú •ÖÆÖÑ ÃÖæ¡ÖÛúÖ¸ †¯Ö®Öê ´ÖÓÝÖ»ÖÖ“Ö¸ÞÖÛúß Ã¾ÖµÖÓ ¸“Ö®ÖÖ Ûú¸ŸÖÖ Æî ¾ÖÆ ×®Ö²Ö¬¤ ´ÖÓÝÖ»Ö ÛúÆ»ÖÖŸÖÖ Æî †Öî¸ •ÖÆÖÑ †®µÖ ¾¤Ö¸Ö ×¾Ö¸×“ÖŸÖ ´ÖÓÝÖ»Ö¯ÖÖš •ÖÖê› ×¤µÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æî ¾ÖÆ †×®Ö²Ö¬¤ ´ÖÓÝÖ»Ö Æî… ‡ÃÖß ³Öê¤Ûê ÛúÖ¸ÞÖ ˆ®ÆÖê®ÖêÓ µÖÆÖÓ ¯ÖÎµÖãŒŸÖ ¯ÖÓ“Ö®Ö´ÖÃÛúÖ¸ ´ÖÓ¡ÖÛúÖê ×®Ö²Ö¬¤ ´ÖÓÝÖ»Ö ´ÖÖ®ÖÖ Æî, ŸÖ£ÖÖ “ÖŸÖã£ÖÔÜÖÞ› ¾Öê¤®ÖÖÛê †Ö×¤´ÖêÓ •ÖÖê ‘ÞÖ´ÖÖê ×•ÖÞÖÖÞÖÓ’ †Ö×¤ »Ö´²ÖÖ ´ÖÓÝÖ»Ö¯ÖÖš Æî ˆÃÖê ˆ®ÆÖê®Öê †×®Ö²Ö¬¤ ´ÖÓÝÖ»Ö ÛúÆÖ Æî, ŒµÖÖêÓ×Ûú ¾ÖÆ Ã¾ÖµÖÓ ¯ÖÎÃŸÖãŸÖ ÃÖæ¡ÖÛúÖ¸ ¾¤Ö¸Ö ¸×“ÖŸÖ ®Ö ÆÖêÛú¸ ÝÖÖîŸÖ´Ö ÝÖÞÖ¬Ö¸ ¾¤Ö¸Ö ×¾Ö¸×“ÖŸÖ Æî †Öî¸ ˆÃÖßÛúß ¾ÖÆÖÑ ¯Öã®Ö¸Ö¾Öé¢Öß Ûúß ÝÖµÖß Æî… ‡ÃÖ ¯ÖÎÛúÖ¸ ¬Ö¾Ö»ÖÖÛúÖ¸ Ûê †×³Ö´ÖŸÖ´ÖêÓ ×ÛúÃÖß ¿ÖÛú-ÃÖ®¤êÆ ÛúÖ †¾ÖÛúÖ¿Ö ®ÖÆßÓ Æî…

‡ÃÖ ¯ÖÎÃÖÓÝÖ ´ÖêÓ ‹Ûú ²ÖÖŸÖÛúÖ †Öî¸ Ã¯ÖÂ™ßÛú¸ÞÖ ˆ×“ÖŸÖ ÆÖêÝÖÖ… ÞÖ´ÖÖêÛúÖ¸ ´ÖÓ¡Ö´ÖêÓ •ÖÖê ¯ÖÎ£Ö´Ö ¯Ö¤ ‘ÞÖ´ÖÖê †×¸ÆÓŸÖÖÞÖÓ’ †ÖµÖÖ Æî ˆÃÖÛê Ã£ÖÖ®Ö ¯Ö¸ ÛúÆßÓ ‘†¸ÆÓŸÖÖÞÖÓ’ ¯ÖÖš ³Öß ¯ÖÖµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æî… †Öî¸ ¯ÖÎÖÛéúŸÖ ³ÖÖÂÖÖÛúß ¯ÖÎÛéú×ŸÖ ÛúÖê ¬µÖÖ®Ö´ÖêÓ ¸ÜÖŸÖê Æã‹ ‡ÃÖ´ÖêÓ ÛúÖê‡Ô †Ö¿“ÖµÖÔ Ûúß ²ÖÖŸÖ ®ÖÆßÓ Æî… ×Ûú®ŸÖã ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÛê ÃÖ´ÖÖ®Ö ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡ÖÛê †Ö×¤ ´ÖêÓ ³Öß µÖÆß ¯ÖÖš ‘†×¸ÆÓŸÖÖÞÖÓ’ ¯ÖÖµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æî, ŸÖ£ÖÖ ˆÃÖÛê ™ßÛúÖÛúÖ¸ Æ×¸³Ö¦ †Öî¸ ´Ö»ÖµÖ×ÝÖ¸ß®Öê ¾ÖÆß ÝÖÎÆÞÖ ×ÛúµÖÖ Æî… ¬Ö¾Ö»ÖÖÛúÖ¸ ¾Öß¸ÃÖê®Ö Ã¾ÖÖ´Öß ŸÖ£ÖÖ ×¾Ö¿ÖêÂÖÖ¾Ö¿µÖÛú ³ÖÖÂµÖÛúÖ¸®Öê µÖÆß ¯ÖÖš »ÖêÛú¸ ˆÃÖÛúß ×®Ö¹ý×ŒŸÖ †®ÖêÛú ¯ÖÎÛúÖ¸ÃÖê ÃÖ´Ö—ÖÖµÖß Æî †Öî¸ ˆÃÖßÃÖê †ÓŸÖ ´ÖêÓ ˆ®ÆÖêÓ®Öê ˆÃÖÛê ÃÖÓÃÛéúŸÖ ¹ý¯ÖÖ®ŸÖ¸ †ÆÔŸÖË Ûúß ³Öß ¾µÖÖÜµÖÖ Ûúß Æî… ¬Ö¾Ö»ÖÖÛúÖ¸ Ûê ´ÖŸÖÃÖê ‘†×¸ Æ®Ö®ÖÖ¤ †×¸Æ®ŸÖÖ’ ¸•ÖÖêÆ®Ö®ÖÖ¤Ë ¾ÖÖ †×¸Æ®ŸÖÖ, ¸ÆÃµÖÖ³ÖÖ¾ÖÖ¤Ë ¾ÖÖ †×¸Æ®ŸÖÖ †×ŸÖ¿ÖµÖ-¯Öæ•ÖÖÆÔŸ¾ÖÖ¤Ë ¾ÖÖ †ÆÔ®ŸÖ:… ‡ÃÖ ¯ÖÎÛúÖ¸ ¬Ö¾Ö»ÖÖÛúÖ¸Ûê ÃÖ´´ÖãÜÖ ŸÖÖê ×¾ÖÛú»¯ÖÃÖê ³Öß †¸ÆÓŸÖ ¯ÖÖš ®ÖÆßÓ Æî ( ÂÖ™ËÜÖÓ› ³ÖÖÝÖ 1 ¯Öé. 42 †Ö×¤ ) …

†ŸÖ: ×¤ÝÖ´²Ö¸-¿¾ÖêŸÖÖ´²Ö¸ ¤ß‘ÖÔÛúÖ»Öß®Ö ÃÖî¬¤Ö×®ŸÖÛú ¯Ö¸´¯Ö¸Ö †×¸ÆÓŸÖÖÞÖÓ ¯ÖÖšÛê ¯ÖõÖ ´ÖêÓ Æß ×ÃÖ¬¤ ÆÖêŸÖß Æî… ‡ÃÖß ´ÖÓÝÖ»ÖÛê ‘ÞÖ´ÖÖê †Ö‡×¸µÖÖÞÖÓ’ ´ÖÓê ³Öß ‘µÖÔ’ Ûê Ã£ÖÖ®Ö ¯Ö¸ ×¸µÖ †Ö¤ê¿Ö Æã†Ö Æî †Öî¸ ˆÃÖß ¯ÖÎÛúÖ¸ ‘†ÖµÖÔ’ ÛúÖ ‘†Ö×¸µÖ’ ŸÖ£ÖÖ ‘¾ÖÂÖÔ’ ÛúÖ ‘²Ö×¸ÃÖ’ ¹ý¯ÖÖ®ŸÖ¸ ÆÖêŸÖÖ Æî…

ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö †Öî¸ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡Ö

¯ÖÞÞÖ¾ÖÞÖÖÃÖã¢Ö Ûúß ¯ÖÎÃŸÖÖ¾Ö®ÖÖ ÛúÖ ¤æÃÖ¸Ö ¯ÖÎÃÖÓÝÖÖê¯ÖµÖÖêÝÖß ¯ÖÎÛú¸ÞÖ ¯ÖéÂš 223 †Ö×¤ ¯Ö¸ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ †Öî¸ ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö Ûê ŸÖã»Ö®ÖÖŸ´ÖÛú ×¾Ö¾Öê“Ö®Ö ×¾ÖÂÖµÖÛú Æî… ‡ÃÖÛê †®ÖãÃÖÖ¸ ‡®Ö ¤Öê®ÖÖêÓ ¸“Ö®ÖÖ†ÖêÓ ´ÖêÓ ²ÖÆãŸÖÃÖß ´ÖÆŸ¾Ö¯ÖæÞÖÔ ÃÖ´ÖÖ®ÖŸÖÖµÖêÓ ÆîÓ… 1) ¤Öê®ÖÖêÓ ÛúÖ ×¾ÖÂÖµÖ •Öß¾Ö †Öî¸ Ûú´ÖÔÛúß ÃÖî¬¤Ö×®ŸÖÛú ¾µÖÖÜµÖÖ Æî… 2) ˆ®ÖÛúÖ ´Öæ»Ö ÃŸÖÖê¡Ö ²ÖÖ¸Æ¾ÖÖÑ ÁÖãŸÖÖÓÝÖ ¤é×Â™¾ÖÖ¤ Æî… 3) ˆ®ÖÛúß ¸“Ö®ÖÖ ÃÖæ¡Ö-¹ý¯Ö Æî… 4) ÛúÆßÓ ÛúÆßÓ ¤Öê®ÖÖêÓ ´ÖêÓ µÖê ÃÖæ¡Ö ÝÖÖ£ÖÖŸ´ÖÛú ³Öß ÆîÓ… 5) Ûãú” ÝÖÖ£ÖÖµÖêÓ ¤Öê®ÖÖêÓ ´ÖêÓ ÃÖ´ÖÖ®Ö ÆîÓ •ÖÖê ×®ÖµÖãÔ×ŒŸÖµÖÖêÓ †Öî¸ ×¾Ö¿ÖêÂÖÖ¾Ö¿µÖÛú ³ÖÖÂµÖÖ×¤ ´ÖêÓ ³Öß ¯ÖÖµÖß •ÖÖŸÖß ÆîÓ… 6) ¤Öê®ÖÖêÓ ¸“Ö®ÖÖ‹Ñ ÃÖÓÝÖÎÆÖŸ´ÖÛú ÆîÓ ×•Ö®Ö´ÖêÓ ÃÖ´ÖÖ®Ö ¿Ö²¤Ö¾Ö×»Ö †Öî¸ ˆ×ŒŸÖµÖÖêÓ ÛúÖ ³Öß ÃÖ´ÖÖ¾Öê¿Ö Æã†Ö ÆîÓ… 7) ¤Öê®ÖÖêÓ Ûê †»¯Ö-²ÖÆãŸ¾Ö ¯ÖÎÖµÖ: ÃÖ´ÖÖ®Ö ÆîÓ †Öî¸ ˆ®ÆêÓ ´ÖÆÖ¤Þ›Ûú ÛúÆÖ ÝÖµÖÖ Æî… 8) ÝÖŸµÖÖÝÖ×ŸÖ ¯ÖÎÛú¸ÞÖ ´ÖêÓ ŸÖß£ÖÔÓÛú¸, “ÖÛÎ¾ÖŸÖßÔ, ²Ö»Ö¤ê¾Ö †Öî¸ ¾ÖÖÃÖã¤ê¾Ö ¯Ö¤ÖêÓ Ûúß ¯ÖÎÖ×¯ŸÖ ÛúÖ ˆ»»ÖêÜÖ Æî… 9) ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ Ûê Ûú´ÖÔ, Ûú´ÖÔ²ÖÓ¬ÖÛú, Ûú´ÖÔ-¾Öê¤Ûú, ¾Öê¤-²ÖÓ¬ÖÛú, ¾Öê¤-¾Öê¤Ûú †Öî¸ ¾Öê¤®ÖÖ µÖê ”Æ ¯Ö¤ ( 23 - 27 †Öî¸ 35) ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÛê ”Æ ÜÖÞ›ÖêÓ •Öß¾Ö-Ã£ÖÖ®Ö, õÖã¦Ûú-²Ö®¬Ö, ²Ö®¬Ö-Ã¾ÖÖ×´ÖŸ¾Ö, ¾Öê¤®ÖÖ, ¾ÖÝÖÔÞÖÖ †Öî¸ ´ÖÆÖ²Ö®¤ ÛúÖ Ã´Ö¸ÞÖ Ûú¸ÖŸÖê ÆîÓ… ¤Öê®ÖÖêÓ ¸“Ö®ÖÖ†ÖêÓÛúß µÖê ÃÖ´ÖÖ®ÖŸÖÖµÖêÓ ×®Ö×¾ÖÔ¾ÖÖ¤ ÆîÓ †Öî¸ ¾Öê ˆ®ÖÛúß †£ÖÔ ‹¾ÖÓ †×³Ö¾µÖ×ŒŸÖÛúß ¤é×Â™ÃÖê ÃÖ´ÖÖ®Ö ¯Ö¸´¯Ö¸Ö Ûúß ªÖêŸÖÛú Æî…

×Ûú®ŸÖã ‡®Ö ÃÖ´ÖÖ®ÖŸÖÖ†ÖêÓÛê ÆÖêŸÖê Æã‹ ³Öß ¤Öê®ÖÖêÓ ¸“Ö®ÖÖ†ÖêÓÛúß †¯Ö®Öß †¯Ö®Öß ×¾Ö¿ÖêÂÖŸÖÖµÖêÓ ³Öß †®ÖêÛú ÆîÓ… •ÖîÃÖê 1) ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ´Öê 36 ¯Ö¤ÃÖÓ–ÖÛú ¯Ö×¸“”ê¤ ÆîÓ †Öî¸ ˆ®ÖÛê †Ö¾ÖÖ®ŸÖ¸ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ, ¯ÖÎ¹ý¯ÖÞÖÖ †Ö×¤ ×¾ÖÂÖµÖÖ®ÖãÃÖÖ¸ ˆ¯Ö³Öê¤ ×ÛúµÖê ÝÖµÖê ÆîÓ… ×Ûú®ŸÖã ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÛê ÜÖÞ› ¯Öæ¾ÖÖêÔŒŸÖ ”Æ Æß ÆÓî, †Öî¸ ˆ®ÖÛê ³ÖßŸÖ¸ ²ÖÆãŸÖÖµÖŸÖÃÖê “ÖÖî¤Æ •Öß¾Ö-ÃÖ´ÖÖÃÖÖÓê ( ÝÖãÞÖÃ£ÖÖ®ÖÖêÓ ) ¾Ö “ÖÖî¤Æ-´ÖÖÝÖÔÓÞÖÖ Ã£ÖÖ®ÖÖêÓÛê †®ÖãÛÎ´ÖÃÖê ×¾ÖÂÖµÖ ¯ÖÎ¹ý¯ÖÞÖ ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ Æî, ×•Ö®ÖÛúÖ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡Ö´ÖêÓ ÃÖ¾ÖÔ£ÖÖ †³ÖÖ¾Ö Æî… 2) ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ Ûúß ¸“Ö®ÖÖ ‹Ûú ÛúŸÖÖÔ Ûúß Æî, •Ö²Ö×Ûú ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö Ûúß ¸“Ö®ÖÖ´ÖêÓ ¯ÖãÂ¯Ö¤®ŸÖ †Öî¸ ³ÖæŸÖ²Ö×»ÖÛúÖ ÛúŸÖéÔŸ¾Ö ŸÖÖê Ã¾ÖßÛúÖ¸ Æß ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ Æî, ŸÖ£ÖÖ ˆÃÖÛúß †®ÖêÛú “Öã×»ÖÛúÖµÖêÓ ¯Öß”ê •ÖÖê›ß ÝÖµÖß †®Öã´ÖÖ®Ö Ûúß •ÖÖ ÃÖÛúŸÖß ÆîÓ, •ÖîÃÖê ¤¿Ö¾ÖîÛúÖ×»ÖÛú †Ö×¤ †ÖÝÖ´Ö ÝÖÎ®£ÖÖêêÓ´ÖêÓ ¯ÖÖµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æî… 3) ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö´ÖêÓ ¯ÖÎ×ŸÖ¯ÖÖª ×¾ÖÂÖµÖÖêÓÛúÖ ×¾Ö¾Öê“Ö®Ö ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡ÖÛúß †¯ÖêõÖÖ †×¬ÖÛú ×¾ÖÃŸÖéŸÖ †Öî¸ ÝÖÓ³Öß¸, ÃÖã¾µÖ¾Ö×Ã£ÖŸÖ ¾Ö µÖÖê•Ö®ÖÖ²Ö¬¤ Æî… 4) ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡Ö´ÖêÓ ¯ÖÎ¿®ÖÖê¢Ö¸ ¿Öî»ÖßÛúÖ ˆ¯ÖµÖÖêÝÖ ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÛúß †¯ÖêõÖÖ †×¬ÖÛú Æî… 5) ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡ÖÛúß ¸“Ö®ÖÖ ¿Öã¬¤ ÃÖ¡ÖÖŸ´ÖÛú Æî, •Ö²Ö×Ûú ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö´ÖêÓ ²ÖÆã¬ÖÖ †®ÖãµÖÖêÝÖ¾¤Ö¸ÖÓêÛê ×®Ö¤êÔ¿Ö ÃÖ×ÆŸÖ ™ßÛúÖŸ´ÖÛú ¿Öî»Öß ³Öß ¯ÖÖµÖß •ÖÖŸÖß Æî… µÖÆÖÓ ×®ÖµÖãÔ×ŒŸÖµÖÖêÓÛê ÃÖ´ÖÖ®Ö ®ÖÖ´Ö, Ã£ÖÖ¯Ö®ÖÖ †Ö×¤ ×®ÖõÖê¯ÖÖêÓÛê †ÖÁÖµÖ ÃÖê ŸÖŸ¾ÖÖ£ÖÔÃÖæ¡Ö Ûê ÃÖ´ÖÖ®Ö ÃÖŸÖË, ÃÖÓÜµÖÖ †Ö×¤ †®ÖãµÖÖêÝÖÖêÓÛê ¾¤Ö¸Ö ¯ÖÎ¹ý¯ÖÞÖÖ, ×®Ö¤êÔ¿Ö, ×¾Ö³ÖÖÂÖÖ †Ö×¤ •ÖîÃÖß ÃÖÓ–ÖÖ†ÖêÓÛê ¯ÖÎµÖÖêÝÖ ÃÖ×ÆŸÖ ³ÖÖÂµÖ ¿Öî»Öß †¯Ö®ÖÖµÖß ÝÖµÖß Æî, ŸÖ£ÖÖ ÝÖ×ŸÖ-†®Öã¾ÖÖ¤ê®Ö, ‡×®¦µÖÖ®Öã¾ÖÖ¤ê®Ö †Ö×¤ Ã¯ÖÂ™ ×®Ö¤êÔ¿ÖÖêÓÛúÖ ³Öß ¯ÖÎµÖÖêÝÖ Æã†Ö Æî… 6) ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö ( ³ÖÖÝÖ 7 ÃÖæ¡Ö 79 ) ´ÖêÓ ´ÖÆÖ¤Þ›Ûú ®ÖÖ´ÖÃÖê †»¯Ö²ÖÆãŸ¾Ö †×¬ÖÛú ¾µÖ¾ÖÃ£ÖÖÃÖê 78 ¯Ö¤ÖÓê´ÖÓê ‘¾Ö¢Ö‡ÃÃÖÖ´ÖÖê’ ‘ÛúÖ¤¾¾ÖÖê’ •ÖîÃÖê ¿Ö²¤ÖêÓ ÃÖ×ÆŸÖ ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ Æî, •Ö²Ö×Ûú ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡Ö´ÖêÓ ‹êÃÖê ¿Ö²¤ÖÓêÛê ×²Ö®ÖÖ ¾ÖÆ 98 ¯Ö¤ÖêÓ´ÖêÓ †¾ÖÖ®ŸÖ¸ ³Öê¤Öê¯Ö³Öê¤ÖêÓ ÃÖ×ÆŸÖ ×¿Ö×£Ö»ÖŸÖÖÃÖê Æã†Ö Æî… 7) ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖã¡ÖÛê Ã£ÖÖ®Ö-¯Ö¤ ®ÖÖ´ÖÛú ×¾¤ŸÖßµÖ ¯Ö¤´ÖêÓ •ÖÖê •Öß¾ÖÖêÓÛê õÖê¡ÖÖêÓÛúÖ ¾ÖÞÖÔ®Ö Æî ¾ÖÆ ×¿Ö×£Ö»ÖŸÖÖÛê ÛúÖ¸ÞÖ ²ÖÆãŸÖ »Ö´²ÖÖ Æî, •Ö²ÖÛúß ¾ÖÆß ÂÖ™ËÜÖÓ›ÖÝÖ´Ö (³ÖÖÝÖ 7 ¯ÖéÂš 299 †Ö×¤) ´ÖêÓ ´ÖÖÝÖÔÞÖÖ-Ã£ÖÖ®ÖÖêÓÛê †®ÖãÛÎ´ÖÃÖê ÃÖãËÝÖ×šŸÖ ¿Öî»Öß´ÖêÓ †¯ÖêõÖÖÛéúŸÖ £ÖÖê›ê´ÖêÓ †Ö ÝÖµÖÖ Æî… 8) ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡Ö´ÖêÓ †»¯Ö-²ÖÆãŸ¾Ö 26 ¾¤Ö¸ÖêÓÃÖê ¯ÖÎ¹ý×¯ÖŸÖ Æî, ŸÖ£ÖÖ ˆÃÖ´ÖêÓ •Öß¾Ö- †•Öß¾ÖÛúÖ ×´ÖÁÖÞÖ †¾µÖ¾ÖÃ£ÖÖÃÖê Æã†Ö Æî… ×Ûú®ŸÖã ÂÖ™ËÜÖÞ›Ö´Ö´ÖêÓ ¾ÖÆß 14 ´ÖÖÝÖÔÞÖÖ†ÖêÓÛê ¾¤Ö¸Ö ÃÖã¾µÖ¾Ö×Ã£ÖŸÖ ¹ý¯ÖÃÖê †ÖµÖÖ Æî… ¯ÖÎ–ÖÖ¯ÖÞÖÖ ÃÖæ¡ÖÛê 26 ¾¤Ö¸ÖêÓ´ÖêÓ ÝÖ×ŸÖ ‡×®¦µÖ †Ö×¤ ´ÖÖÝÖÔÞÖÖ†ÖêÓÛê ®ÖÖ´Ö ³Öß µÖ¡Ö-ŸÖ¡Ö †Ö ÝÖµÖê ÆîÓ, ×Ûú®ŸÖã ˆÃÖ´ÖêÓ ÃÖã×®Ö×¿“ÖŸÖ 14 ´ÖÖÝÖÔÞÖÖ†ÖêÓÛúÖ †³ÖÖ¾Ö Æî… µÖÆß ×Ã£ÖŸÖß Ã¯Ö¿ÖÔ, ÛúÖ»Ö †Ö×¤ ¯ÖÎ¹ý¯ÖÞÖÖ†ÖêÓÛúß Æî… 9) ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡ÖÛúß ŸÖß®Ö ÝÖÖ£ÖÖ‹Ó ( 99- 101 ¯Öé. 25 ) ¾Öê Æß ÆîÓ •ÖÖê ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö ( ³ÖÖÝÖ 14 Ûê ÃÖæ¡Ö 122-124 ) ´ÖêÓ ¯ÖÖµÖß •ÖÖŸÖß ÆîÓ… ×Ûú®ŸÖã ³Öê¤ µÖÆ Æî ×Ûú ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö´ÖêÓ ¾Öê ‘»ÖŒÜÖÞÖÓ ³Ö×ÞÖ¤Ó’ Ûê ÃÖÖ£Ö ¯ÖÎÃŸÖãŸÖ Ûúß ÝÖµÖß ÆîÓ ×•ÖÃÖÃÖê ¾Öê †®µÖ¡ÖÃÖê ˆ¬¤éŸÖ ×ÃÖ¬¤ ÆÖêŸÖß ÆîÓ… ‡®ÖÛê Ûãú“” ¯ÖÖš ‹êÃÖê ³Öß ÆîÓ •ÖÖê ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö´ÖêÓ †¿Öã¬¤ †Öî¸ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡Ö´ÖêÓ ¿ÖËã¬¤ ¹ý¯Ö´ÖêÓ ÆÓî…

‡®Ö ÃÖ´ÖÖ®ÖŸÖÖ†ÖêÓ †Öî¸ ×¾Ö¿ÖêÂÖŸÖÖ†ÖêÓ ¯Ö¸ ×¾Ö“ÖÖ¸ Ûú¸ŸÖê ÆãµÖê ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡ÖÛúß ¯ÖÎÃŸÖÖ¾Ö®ÖÖÛê »ÖêÜÖÛúÖêÓ®Öê †¯Ö®ÖÖ µÖÆ †×³Ö´ÖŸÖ ¾µÖŒŸÖ ×ÛúµÖÖ Æî ×Ûú ‹Ûú †Öî¸ ŸÖÖê ¤Öê®ÖÖêÓ ÝÖÎ®£ÖÖêÓÛúß ÃÖî¬¤Ö×®ŸÖÛú ¯Ö¸´¯Ö¸Ö ×¾ÖÂÖµÖ †Öî¸ Ûãú” †Ó¿Ö´ÖêÓ ¸“Ö®ÖÖ Ûúß ¤é×Â™ÃÖê †×³Ö®®Ö Æî, ×Ûú®ŸÖã ¤æÃÖ¸ß †Öê¸ ×¾ÖÂÖµÖÛê ¾ÖÝÖßÔÛú¸ÞÖ ¯ÖÎ×ŸÖ¯ÖÖ¤®Ö Ûúß ¿Öî»Öß ŸÖ£ÖÖ ¾µÖ¾ÖÃ£ÖÖ †Öî¸ ×¾Ö¬ÖÖ®Ö ‹¾ÖÓ ¯ÖÖ×¸³ÖÖ×ÂÖÛú ¿Ö²¤Ö¾Ö»Öß †Ö×¤ Ûúß ¤é×Â™ÃÖê ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö Ûúß †¯ÖêõÖÖ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ Ûúß ¸“Ö®ÖÖ †×¬ÖÛú ¯ÖÎÖ“Öß®Ö †Öî¸ ¯Öæ¾ÖÔ¾ÖŸÖßÔ ¯ÖÎŸÖßŸÖ ÆÖêŸÖß Æî… ‡ÃÖÛúß †Öî¸ ³Öß ¯Ö×¸¯Öã×Â™ ÆêŸÖã ˆ®ÆÖêÓ®Öê ¤Öê®ÖÖêÓÛê ¸“Ö®ÖÖÛúÖ»Ö ¯Ö¸ ³Öß ×¾Ö“ÖÖ¸ ×ÛúµÖÖ Æî… ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÛúß ¸“Ö®ÖÖ ÛúÖ ŸÖÖê ˆ®ÆÖÓê®Öê ¾ÖÆß ÛúÖ»Ö Ã¾ÖßÛéúŸÖ Ûú¸ ×»ÖµÖÖ Æî •ÖÖê ˆÃÖÛê ¯ÖÎ£Ö´Ö ³ÖÖÝÖÛúß ¯ÖÎÃŸÖÖ¾Ö®ÖÖ´ÖêÓ †£ÖÖÔŸÖË ¾Öß¸ ×®Ö¾ÖÖÔÞÖÃÖê 683 ¾ÖÂÖÔ ¯Ö¿“ÖÖŸÖË ×¾ÖÛÎ´Ö ÃÖÓ¾ÖŸÖË Ûúß ×¾¤ŸÖßµÖ ¿ÖŸÖßÛê »ÖÝÖ³ÖÝÖ ×®Ö×¿“ÖŸÖ ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ £ÖÖ… ×Ûú®ŸÖã ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæË¡ÖÛúß ¸“Ö®ÖÖ ÆêŸÖã ˆ®ÆÓê ¾ÖîÃÖê ×®Ö×¾ÖÔ¾ÖÖ¤ ‹ê×ŸÖÆÖ×ÃÖÛú ŸÖ£µÖ ¾Ö ¯ÖÎ´ÖÖÞÖ ®ÖÆßÓ ×´Ö»Öê… †ŸÖ: ˆÃÖÛê ×»ÖµÖê ˆ®ÆêÓ Ûãú” ¿ÖÓÛúÖÃ¯Ö¤ ÃÖÓÛêŸÖÖêÓÛúÖ †ÖÁÖµÖ »Öê®ÖÖ ¯Ö›Ö Æî •ÖÖê ‡ÃÖ ¯ÖÎÛúÖ¸ Æî -

1) ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖã¡Ö Ûê ´ÖÓÝÖ»Ö“Ö¸ÞÖ Ûê ¯Ö¿“ÖÖŸÖË ¤Öê ‹êÃÖß ¯ÖÎ×õÖ¯ŸÖ ÝÖÖ£ÖÖµÖêÓ ¯ÖÖµÖß •ÖÖŸÖß ÆîÓ ×•Ö®Ö´ÖêÓ †••Ö-ÃÖÖ´Ö (†ÖµÖÔ ¿µÖÖ´Ö) ÛúÖê ®Ö´Ö®Ö Ûú¸ŸÖê Æã‹ ÛúÆÖ ÝÖµÖÖ Æî ×Ûú ¾Öê ¾ÖÖ“ÖÛú ÃÖÓ‘Ö Ûê ŸÖê¾ÖßÃÖ´ÖêÓ ¯Öã¹ýÂÖ £Öê †Öî¸ ˆ®ÆÖê®ÖêÓ ÁÖŸÖãÃÖÖÝÖ¸ÃÖê ×®ÖÛúÖ»ÖÛú¸ ˆ¢Ö´Ö ÁÖãŸÖ-¸Ÿ®Ö ¯ÖÎ¤Ö®Ö ×ÛúµÖÖ… ‡ÃÖ¯Ö¸ ÃÖê †®Öã´ÖÖ®Ö ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ Æî ×Ûú †ÖµÖÔ ¿µÖÖ´Ö Æß ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡ÖÛê ÛúŸÖÖÔ ÆîÓ…

2) ¯Ö¼Ö¾Ö×»ÖµÖÖêÓ Ûúß ¯Ö¸´¯Ö¸Ö®ÖãÃÖÖ¸ •ÖÖê ŸÖß®Ö ÛúÖ»ÖÛúÖ“ÖÖµÖÔ Æã‹ ˆ®Ö´ÖêÓ ¯ÖÎ£Ö´Ö ÛúÖ»ÖÛú Æß ¿µÖÖ´ÖÖ“ÖÖµÖÔ £Öê…

3) ¬Ö´ÖÔÃÖÖÝÖ¸ßµÖ ¯Ö¼Ö¾Ö×»Ö ´ÖêÓ ¯ÖÎ£Ö´Ö ÛúÖ»ÖÛú ÛúÖ ´ÖéŸµÖã ŸÖ£ÖÖ ÜÖ¸ŸÖ¸ ÝÖ“”ßµÖ ¯Ö¼Ö¾Ö×»Ö ´ÖêÓ ˆ®ÖÛúß •Ö®´Ö ÛúÖ ÃÖ´ÖµÖ ¾Öß¸ ×®Ö¾ÖÖÔÞÖ ÃÖê 376 ¾ÖÂÖÔ ¯Ö¿“ÖÖŸÖË ´ÖÖ®ÖÖ ÝÖµÖÖ Æî…

´ÖãÜµÖŸÖ: ‡®Ö ŸÖß®Ö ²ÖÖŸÖÖêÓ¯Ö¸ÃÖê ×®Ö¿ÛúÂÖÔ ×®ÖÛúÖ»ÖÖ ÝÖµÖÖ Æî ×Ûú ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡ÖÛúß ¸“Ö®ÖÖ ¿µÖÖ´ÖÖ“ÖÖµÖÔ ¾¤Ö¸Ö ¾Öß¸ ×®Ö¾ÖÖÔÞÖ Ûúß “ÖŸÖã£ÖÔ ¿ÖŸÖß´ÖêÓ †£ÖÖÔŸÖË ×¾ÖÛÎ´Ö ÃÖÓ¾ÖŸÖËÃÖê »ÖÝÖ³ÖÝÖ ÃÖÖî ¾ÖÂÖÔ ¯Öæ¾ÖÔ †Öî¸ ŸÖ¤Ë®ÖãÃÖÖ¸ ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö ÃÖê »ÖÝÖ³ÖÝÖ ŸÖß®Ö ÃÖÖî ¾ÖÂÖÔ ¯Öæ¾ÖÔ Æã‡Ô…

ˆŒŸÖ ŸÖÛúÖêÔ¯Ö¸ µÖÆÖÑ ×¾Ö“ÖÖ¸ ×ÛúµÖÖ •ÖÖµÖ… 1) ˆ®Ö ¤Öê®ÖÖêÓ ¯ÖÎ×õÖ¯ŸÖ ÝÖÖ£ÖÖ†ÖêÓ´ÖêÓ ¯ÖÞÞÖ¾ÖÞÖÖ ÃÖã¢Ö ÛúÖ ®ÖÖ´Ö ³Öß ®ÖÆßÓ †ÖµÖÖ… ×•ÖÃÖ ÁÖãŸÖ-¸Ÿ®ÖÛúÖ ¤Ö®Ö ¿µÖÖ´ÖÖ“ÖÖµÖÔ®Öê ×¤µÖÖ ˆÃÖÃÖê ×ÛúÃÖß †®µÖ ÝÖÎ®£Ö-¸Ÿ®ÖÛúÖ ³Öß ŸÖÖê †×³Ö¯ÖÎÖµÖ ÆÖê ÃÖÛúŸÖÖ Æî… µÖ×¤ Æ×¸³Ö¦Ö“ÖÖµÖÔ®Öê ³Öß ‡®Ö ÝÖÖ£ÖÖ†ÖêÓÛúÖêÓ ¯ÖÎ×õÖ¯ŸÖ ÛúÆÛú¸ ™ßÛúÖ Ûúß Æî, ŸÖÖê ‡ÃÖÃÖê ‡ŸÖ®ÖÖ ´ÖÖ¡Ö ×ÃÖ¬¤ Æã†Ö ×Ûú ˆ®ÖÛê ÃÖ´ÖµÖ †£ÖÖÔŸÖË †Öš¾ÖßÓ ¿ÖŸÖß´ÖêÓ ¿µÖÖ´ÖÖ“ÖÖµÖÔ Ûúß ÜµÖÖŸÖß ÆÖê “ÖãÛúß £Öß … ×Ûú®ŸÖã ˆÃÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ Ûú²Ö ¾Ö ×ÛúÃÖÛê ¾¤Ö¸Ö ¾Öê ÝÖÖ£ÖÖµÖêÓ •ÖÖê›ß ÝÖµÖßÓ ‡ÃÖÛê ŒµÖÖ ¯ÖÎ´ÖÖÞÖ ÆîÓ… ˆ®Ö ÝÖÖ£ÖÖ†ÖêÓ´ÖêÓ ¿µÖÖ´ÖÖ“ÖÖµÖÔÛúÖê ¾ÖÖ“ÖÛú ¾ÖÓ¿ÖÛê ŸÖê‡ÃÖ¾ÖÖÑ ¯Öã¹ýÂÖ ÛúÆÖÓ Æî… µÖÆ ¾ÖÓ¿Ö Ûú²Ö ¯ÖÎÖ¸´³Ö Æã†Ö †Öî¸ ˆÃÖÛúß ŸÖê‡ÃÖ¾Öß ¯Ößœß Ûú²Ö ¯Ö›ß ‡ÃÖÛúÖ »ÖêÜÖÖ-•ÖÖêÜÖÖ ÛúÆÖÑ Æî? ˆ®ÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ ÝÖÎ®£ÖÛúß †ÓÝÖ³ÖæŸÖ ÝÖÖ£ÖÖ´ÖêÓ ŸÖÖê Ã¯ÖÂ™ ÛúÆÖ ÝÖµÖÖ Æî ×Ûú ¯ÖÞÖ¾ÖÞÖÖÛúÖ ˆ¯Ö¤ê¿Ö ³ÖÝÖ¾ÖÖ®ÖË ×•Ö®Ö¾Ö¸®Öê ³Ö¾µÖ •Ö®ÖÖêÓÛúß ×®Ö¾Öé¢Öß ÆêŸÖã ×ÛúµÖÖ £ÖÖ, •Ö²Ö ×Ûú ¯ÖÎ×õÖ¯ŸÖ ÝÖÖ£ÖÖ†ÖêÓ´ÖêÓ ¤ã¬ÖÔ¸, ¬Öß¸ ¾Ö ÃÖ´Öé¬¤-²Öã×¬¤ ´Öã×®Ö ¿µÖÖ´ÖÖ“ÖÖµÖÔ ¾¤Ö¸Ö ×ÛúÃÖß †×®Ö×¤ÔÂ™ ÁÖãŸÖ-¸Ÿ®ÖÛúÖ ¤Ö®Ö †¯Ö®Öê ×¿ÖÂµÖÝÖÞÖ ÛúÖê ×¤µÖÖ ÝÖµÖÖ… ŒµÖÖ ¯ÖÎÃŸÖãŸÖ ÝÖÎ®£Ö Ûê ÛúŸÖéÔŸ¾Ö Ûê ×¾ÖÂÖµÖ ´Öê ´Öæ»Ö †Öî¸ ¯ÖÎõÖê¯ÖÛúß ´ÖÖ®µÖŸÖÖ ‹Ûú Æß ÛúÆß •ÖÖ ÃÖÛúŸÖß Æî? 2) ¯Ö¼Ö¾Ö×»ÖµÖÖêÓÛúß ¯Ö¸´¯Ö¸ÖµÖêÓ ²ÖÆãŸÖ ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ®ÖÆßÓ ÆîÓ… ˆ®ÖÛê ¸“Ö®ÖÖÛúÖ»Ö ¾Ö ¯ÖÎÖ´ÖÖ×ÞÖÛúŸÖÖ´ÖêÓ ÃÖÓ¤êÆ Æî… ¾Öê ¯Ö¸Ã¯Ö¸ ×¾Ö¸Öê¬Öß ³Öß ¯ÖÖµÖß •ÖÖŸÖß ÆîÓ… ŸÖß®Ö ÛúÖ»ÖÛúÖµÖÖÔê´ÖêÓ ÃÖê ¿µÖÖ´ÖÖ“ÖÖµÖÔÛúÖ ×ÛúÃÖÃÖê ‹ÛúßÛú¸ÞÖ ×ÛúµÖÖ •ÖÖµÖ ‡ÃÖÛúß ³Öß ˆ®Ö´ÖêÓ Ã¯ÖÂ™ Ã£ÖÖ¯Ö®ÖÖ ®ÖÆßÓ ¯ÖÖµÖß •ÖÖŸÖß… ˆ®ÆßÓ Ûê †Ö¬ÖÖ¸ ÃÖê ŸÖÖê ›Öò. µÖæ. ¯Öß. ¿ÖÖÆ®Öê †¯Ö®ÖÖ µÖÆ †×®Ö×¿“ÖµÖÖŸ´ÖÛú ´ÖŸÖ ¾µÖŒŸÖ ×ÛúµÖÖ Æî ( ¯Öæ. 232 ) ×Ûú ×•Ö®Ö ¿µÖÖ´ÖÖ“ÖÖµÖÔÛúÖê ¯Ö¼Ö¾Ö×»Ö ´ÖêÓ ÝµÖÖ¸Æ¾Öê ÛúÆÖ Æî ¾Öê ÝÖ¤Ô×´Ö»»ÖÛê ×¾Ö®ÖÖ¿ÖÛúŸÖÖÔ ÛúÖ»ÖÛúÖ“ÖÖµÖÔÃÖê †×³Ö®®Ö ÆÖê •ÖÖŸÖê ÆîÓ †Öî¸ ŸÖ²Ö ¯ÖÎ£Ö´Ö †Öî¸ ×¾¤ŸÖßµÖ ÛúÖ»ÖÛú ³Öß ‹Ûú ÆÖê •ÖÖŸÖê ÆîÓ, ‡ŸµÖÖ×¤… ‡ÃÖ ¯ÖÎÛúÖ¸ ¿µÖÖ´ÖÖ“ÖÖµÖÔ ÛúÖ ÛúÖ»ÖÛú ÃÖê ‹ÛúßÛú¸ÞÖ Ûú¸Ûê ˆ®ÖÛúÖ ÛúÖ»Ö-×®ÖÞÖÔµÖ Ûú¸®ÖÖ ²ÖÆãŸÖ Ûãú” †™Ûú»Ö²ÖÖ•Öß Æß Æî…

4) ¬Ö´ÖÔÃÖÖÝÖ¸ßµÖ †Öî¸ ÜÖ¸ŸÖ¸ÝÖ“” ¯Ö¼Ö¾Ö×»ÖµÖÖÓ Ûú²Ö ²Ö®Öß, ×ÛúÃÖ †Ö¬ÖÖ¸ÃÖê †Öî¸ ˆ®ÖÛê ¯Ö¸Ã¯Ö¸ ×¾Ö¸Öê¬ÖÛúÖ ŒµÖÖ ÛúÖ¸ÞÖ Æî, ‡®Ö ²ÖÖŸÖÖêÓ ÛúÖ ÃÖ´Öã×“ÖŸÖ ÃÖ´ÖÖ¬ÖÖ®Ö Æã‹ ×¾Ö®ÖÖ ˆ®Ö´ÖêÓ ×®Ö×¤ÔÂ™ ÛúÖ»Ö ÛúÖê ÛúÆÖÑ ŸÖÛú ¯ÖÎÖ´ÖÖ×ÞÖÛú ´ÖÖ®ÖÖ •ÖÖµÖ †Öî¸ ˆ®Ö´ÖêÓ ˆ×»»Ö×ÜÖŸÖ ÛúÖ»ÖÛú ÛúÖê ¿µÖÖ´ÖÖ“ÖÖµÖÔÃÖê †×³Ö®®Ö ÛîÃÖê ´ÖÖ®Ö ×»ÖµÖÖ •ÖÖµÖ…

•ÖÆÖÑ ŸÖÛú †Ö¬ÖÖ¸ ¯ÖÎÃŸÖãŸÖ ×ÛúµÖê ÝÖµÖê ÆîÓ, ˆ®ÖÃÖê µÖÆ Ã¯ÖÂ™ ®ÖÆßÓ ÆÖêŸÖÖ ×Ûú ÛúÆÖÑ ÛúÖ»ÖÛúÖ“ÖÖµÖÔ ÛúÖê ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖÃÖæ¡Ö ÛúÖ ÛúŸÖÖÔ ÛúÆÖ ÝÖµÖÖ Æî… ‘¿µÖÖ´Ö’ †Öî¸ ‘ÛúÖ»Ö’ ¤Öê®ÖÖêÓ ¿Ö²¤ ‹ÛúÖ£ÖßÔ ÆîÓ, ‡ÃÖÃÖê ¿µÖÖ´ÖÖµÖÔ-ÛúÖ»ÖÛúÖ“ÖÖµÖÔ-µÖÆ ÃÖ´ÖßÛú¸ÞÖ ŸÖã¸ÓŸÖ Ã±ãú×¸ŸÖ ÆÖêŸÖÖ Æî… ¯Ö¸ÓŸÖã †³µÖÖÃÖ¯Ö¬¤×ŸÖ ´ÖêÓ µÖÆ šßÛú ®ÖÆßÓ »ÖÝÖŸÖÖ … Æ´ÖêÓ ‹êÃÖê ¯ÖÎ´ÖÖÞÖÖêÓ Ûúß •Ö¹ý¸ŸÖ Æî •ÖÆÖÑ Ã¾ÖŸÖÓ¡Ö ¹ý¯ÖÃÖê ¿µÖÖ´ÖÖµÖÔ †Öî¸ ÛúÖ»ÖÛúÖ“ÖÖµÖÔ ¤Öê®ÖÖêÓ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®Ö Ûê ÛúŸÖÖÔ Ûê ¹ý¯Ö ´ÖêÓ ×®Ö×¤ÔÂ™ ÆîÓ… ŸÖ¤®ÖÓŸÖ¸ Æß ¤Öê®ÖÖêÓÛúÖ ÃÖ´ÖßÛú¸ÞÖ ÆÖêÝÖÖ… ŸÖŸ¯Ö¿“ÖÖŸÖË Æß ÛúÖ»Ö-×®ÖÞÖÔµÖ ×ÛúµÖÖ •ÖÖ ÃÖÛêÝÖÖ…

¾ÖÃŸÖãŸÖ: •Öî®Ö ÃÖÖ×Æ×ŸµÖÛú ‡×ŸÖÆÖÃÖ Ûê ×»ÖµÖê µÖÆ ‹Ûú ´ÖÆÖ®ÖË ˆ¯Ö»Ö×²¬Ö ÆÖêÝÖß µÖ×¤ ×ÛúÃÖß •Öî®Ö ÝÖÎ®£ÖÛúß ¸“Ö®ÖÖ ×¾ÖÛÎ´Ö ¯Öæ¾ÖÔ ×¾¤ŸÖßµÖ µÖÖ ¯ÖÎ£Ö´Ö ¿ÖŸÖÖ×²¤ Ûúß ×ÃÖ¬¤ Ûúß •ÖÖ ÃÖÛê … ¾ÖŸÖÔ´ÖÖ®Ö •Öî®Ö ¯ÖÎÖÛéúŸÖÃÖÖ×ÆŸµÖ´ÖêÓ ‹êÃÖß ×ÃÖ×¬¤ Ûúß õÖ´ÖŸÖÖ ŸÖÖê ×ÛúÃÖß ³Öß ¸“Ö®ÖÖ´ÖêÓ ×¤ÜÖÖ‡Ô ®ÖÆßÓ ¤êŸÖß, ŒµÖÖêÓ×Ûú ˆ®ÖÛúß ³ÖÖÂÖÖŸ´ÖÛú ¾Öé×¢Ö ´Ö¬µÖ-³ÖÖ¸ŸÖßµÖ-³ÖÖÂÖÖ (Middle Indo-Aryains ) Ûê ¯ÖÎ£Ö´Ö ÃŸÖ¸ Ûúß ®ÖÆßÓ ¯ÖÖµÖß •ÖÖŸÖß, ×Ûú®ŸÖã ×¾¤ŸÖßµÖ ÃŸÖ¸ Ûúß Æî ×•ÖÃÖÛúÖ ¯ÖÎÖ¸´³Ö ×¾ÖÛÎ´Ö Ûúß ×¾¤ŸÖßµÖ ¿ÖŸÖßÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ Æã†Ö Æß ®ÖÆßÓ £ÖÖ… ˆ¤ÖÆ¸ÞÖÖ£ÖÔ, ¯ÖÞÞÖ¾ÖÞÖÖ ÃÖã¢Ö ´ÖêÓ †ÖµÖê ‘»ÖÖê‹’ ( »ÖÖêÛê ) ‘³ÖµÖ¾ÖµÖÖ’ ( ³ÖÝÖ¾ÖŸÖÖ ) ‘ÃÖãµÖ’ ( ÁÖãŸÖ ) ‘×¤×™¾ÖÖµÖ’ ( ¤é×Â™¾ÖÖ¤ ) ‘×š‡Ô’ ( ×Ã£ÖŸÖß ) ‘¾ÖêµÖÞÖÖ’ ( ¾Öê¤®ÖÖ ) †Ö×¤ •ÖîÃÖê ´Ö¬µÖ¾ÖŸÖßÔ ¾µÖÓ•Ö®ÖÖêÓÛúÖ »ÖÖê¯Ö †Öî¸ ˆ®ÖÛê Ã£ÖÖ®Ö ¯Ö¸ µÖ-ÁÖã×ŸÖÛê †Ö¤ê¿Ö Ûúß ¯ÖÎ¾Öé×¢Ö ×¾¤ŸÖßµÖ ¿ÖŸÖßÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ Ûúß ¯ÖÎÖÛéúŸÖ ³ÖÖÂÖÖ†ÖêÓ´Öê ®ÖÆßÓ ×´Ö»ÖŸÖß… ‡®Ö ¯Öæ¾ÖÔ¾ÖŸÖßÔ ³ÖÖÂÖÖ†ÖêÓÛúÖ Ã¾Ö¹ý¯Ö Æ´ÖêÓ ¯ÖÖ×»Ö ×¡Ö×¯Ö™Ûú, †¿ÖÖêÛú, ÜÖÖ¸¾Öê»Ö ŸÖ£ÖÖ ÃÖãÓÝÖ †Öî¸ †ÖÓ¬ÖÎ¾ÖÓ¿ÖßµÖ ×¿Ö»ÖÖ»ÖêÜÖÖêÓ ‹¾ÖÓ †¿¾Ö‘ÖÖêÂÖ Ûê ®ÖÖ™ÛúÖêÓ´ÖêÓ ×´Ö»ÖŸÖÖ Æî •ÖÆÖÑ ´Ö¬µÖ¾ÖŸÖßÔ ¾µÖÓ•Ö®ÖÖêÓÛê »ÖÖê¯Ö Ûúß ¯ÖÎ¾Öé×¢Ö ÛúÖ †³ÖÖ¾Ö Æî… µÖÆ ¾µÖÓ•Ö®Ö-»ÖÖê¯Ö-¾Öé×¢Ö ¤ãÃÖ¸ß ¿ÖŸÖßÛê ¯Ö¿“ÖÖŸÖË ¯ÖÎÖ¸´³Ö Æã‡Ô †Öî¸ µÖÆß ´ÖÆÖ¸ÖÂ™Òß ¯ÖÎÖÛéúŸÖÛúÖ ×¾Ö¿ÖêÂÖ »ÖõÖÞÖ ²Ö®Ö ÝÖµÖß … ‡ÃÖß Ûê •Öî®Ö ¯ÖÎÖÛéúŸÖ ÃÖÖ×ÆŸµÖ´ÖêÓ ¯ÖÎ“Öã¸ŸÖÖÃÖê ¯ÖÎµÖÖêÝÖÛê ÛúÖ¸ÞÖ ×¯Ö¿Öê»Ö †Ö×¤ ×¾Ö¾¤Ö®ÖÖÓê®Öê •Öî®Ö ¯ÖÎÖÛéúŸÖ ¸“Ö®ÖÖ†ÖêÓÛúß ³ÖÖÂÖÖ†ÖêÓÛúÖê •Öî®Ö ´ÖÆÖ¸ÖÂ™Òß ¾Ö •Öî®Ö ¿ÖÖî¸ÃÖê®Öß Ûúß ÃÖÓ–ÖÖ ¤ß Æî… †ŸÖ: ‡ÃÖ ³ÖÖÂÖ×¾Ö–ÖÖ®Ö Ûê ¯ÖÎÛúÖ¿Ö ´ÖêÓ ¯ÖÞÞÖ¾ÖÞÖÖ ÃÖã¢Ö Ûúß ¸“Ö®ÖÖ ÛúÖê ×¾¤ŸÖßµÖ ¿ÖŸÖßÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ Ûúß Ûú¤Ö×¯Ö Ã¾ÖßÛéúŸÖ ®ÖÆßÓ ×ÛúµÖÖ •ÖÖ ÃÖÛúŸÖÖ…

•ÖÆÖÑ ŸÖÛú ¯ÖÞÞÖ¾ÖÞÖÖ Ûê ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö ÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ¾ÖŸÖßÔ ÆÖê®Öê ÛúÖ ¯ÖÎ¿®Ö Æî ¾ÖÆ ³Öß ×®ÖÃÃÖ®¤êÆÖŸ´ÖÛú ®ÖÆßÓ ÛúÆÖ •ÖÖ ÃÖÛúŸÖÖ… ¤Öê®ÖÖêÓ ¸“Ö®ÖÖ†ÖêÓ ´ÖêÓ •ÖÖê ÃÖ´ÖÖ®ÖŸÖÖµÖêÓ ÆîÓ ¾Öê ×®Ö×¾ÖÔ¾ÖÖ¤ ¹ý¯Ö ÃÖê ×ÃÖ¬¤ Ûú¸ŸÖß ÆîÓ ×Ûú ¤Öê®ÖÖê Ûúß ´ÖÖî×»ÖÛú ¯Ö¸´¯Ö¸Ö ‹Ûú Æß Æî… µÖÆ ²ÖÖŸÖ Ûê¾Ö»Ö ‡®ÆßÓ ¤Öê ¸“Ö®ÖÖ†ÖêÓÃÖê ®ÖÆßÓ, ×Ûú®ŸÖã ×¤ÝÖ´²Ö¸-¿¾ÖêŸÖÖ´²Ö¸ ÃÖ´¯ÖÎ¤ÖµÖÖêÓ Ûúß ÃÖ´ÖÃŸÖ ÃÖî¬¤Ö×®ŸÖÛú (†Öî¸ ˆ¯Ö ÃÖî¬¤Ö×®ŸÖÛú) ¸“Ö®ÖÖ†ÖêÓÃÖê Æê ×ÃÖ¬¤ ÆÖêŸÖß Æî… ˆ®ÖÛúÖ ¯ÖÎÖÞÖ ‹Ûú Æî, ×Ûú®ŸÖã ¿Ö¸ß¸ ¾Ö †ÓÝÖ-¸“Ö®ÖÖ ×³Ö®®Ö Æî… ‡ÃÖ ÃÖÓ²ÖÓ¬Ö ´ÖêÓ ¬Ö¾Ö»ÖÖÛúÖ¸ ¾Öß¸ÃÖê®ÖÖ“ÖÖµÖÔÛúÖ ÛúÖ µÖÆ Ûú£Ö®Ö ¬µÖÖ®Ö ¤ê®Öê µÖÖêÝµÖ Æî ×Ûú (ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö ³ÖÖÝÖ 1 ¯Öé 60 ) ÛúŸÖÖÔ ¤Öê ¯ÖÎÛúÖ¸ ÛúÖ ÆÖêŸÖÖ Æî, †£ÖÔ-ÛúŸÖÖÔ †Öî¸ ÝÖÎÓ£Ö-ÛúŸÖÖÔ … ¯ÖÎÃŸÖãŸÖ ÂÖ™ËÜÖÓ›ÖÝÖ´ÖÛê †£ÖÔ-ÛúŸÖÖÔ ŸÖÖê ³ÖÝÖ¾ÖÖ®Ö ´ÖÆÖ¾Öß¸ Æß ÆîÓ, ×Ûú®ŸÖã ÝÖÎÓ£Ö ÛúŸÖÖÔ ÝÖÖîŸÖ´ÖÖ×¤ ´Öã×®ÖµÖÖêÓ Ûê †®ÖãÛÎ´Ö ÃÖê ¯ÖãÂ¯Ö¤®ŸÖ †Öî¸ ÆÖŸÖ ³ÖÝÖ¾ÖÖ®Ö ´ÖÆÖ¾Öß¸ Æß ÆîÓ, ×Ûú®ŸÖã ÝÖÎÓ£Ö-ÛúŸÖÖÔ ÝÖÖîŸÖ´ÖÖ×¤ ´Öã×®ÖµÖÖêÓ Ûê †®ÖãÛÎ´Ö ÃÖê ¯ÖãÂ¯Ö¤®ŸÖ †Öî¸ ³ÖæŸÖ²Ö×»Ö †Ö“ÖÖµÖÔ ÆÓî, ³ÖÝÖ¾ÖÖ®Ö ´ÖÆÖ¾Öß¸ Ûê ×•ÖÃÖ ˆ¯Ö¤ê¿Ö Ûê †Ö¬ÖÖ¸ÃÖê ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÛúß ¸“Ö®ÖÖ Æã‡Ô ˆÃÖßÃÖê ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡Ö Ûúß… ×Ûú®ŸÖã ÃÖÖ´¯ÖÎ¤Ö×µÖÛú ¯Ö¸´¯Ö¸Ö†ÖêÓÛêÓú †®ÖãÃÖÖ¸ ˆ®Ö´ÖêÓ ¿Öî»Öß ¾Ö ¾ÖÝÖßÔÛú¸ÞÖÖ×¤ ´ÖêÓ ³Öê¤ ÆÖê®ÖÖ Ã¾ÖÖ³ÖÖ×¾ÖÛú £ÖÖ… †®Öã²Ö¬¤ ¯Ö¸´¯Ö¸Ö´ÖêÓ ŸÖÖê ¿Öî»ÖßÛê ×¾ÖÛúÖÃÖÖ®ÖãÃÖÖ¸ ÝÖÎ®£ÖÖêÓÛê ¯Öæ¾ÖÖÔ¯Ö¸Ÿ¾Ö ÛúÖ Ûãú” †®Öã´ÖÖ®Ö ×ÛúµÖÖ ³Öß •ÖÖ ÃÖÛúŸÖÖ Æî, ×Ûú®ŸÖã Ã¾ÖŸÖÓ¡Ö ¯Ö¸´¯Ö¸Ö†ÖêÓ´ÖêÓ µÖÆ †®Öã´ÖÖ®Ö †®Öã¯ÖµÖãŒŸÖ ¯ÖÖµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æî, †Öî¸ ‡ÃÖ ²ÖÖŸÖ¯Ö¸ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡ÖÛê ÃÖ´¯ÖÖ¤ÛúÖêÓ®Öê Ã¾ÖµÖÓ ³Öß ²ÖÆãŸÖ •ÖÖê¸ ×¤µÖÖ Æî… ¾Öê ÛúÆŸÖê Æî ( ¯ÖÎÃŸÖÖ. ¯Öé. 230 ).

The Style of treatment i.e. its simplicity or otherwise, can not be a determining factor in fixing up the chronological order of these works. This is so because the nature of the style was dependent on the objective of the author and on the nature of the subject-matter, simple or subtle. Hence we would be making a great blunder in fixing up the chronological order of Prajnapana and Satkhandagama if we were guided only by the fact that the treatment of the subject-matter in the Satkhandagama is more detailed and subtle than that found in Prajnapana Sutra.

‡ÃÖÛúÖ †×³Ö¯ÖÎÖµÖ µÖÆ Æî ×Ûú ¯ÖÎ×ŸÖ¯ÖÖ¤®Ö ¿Öî×»ÖµÖÖêÓÛúß ÃÖ¸»ÖŸÖÖ †Öî¸ ÃÖæõ´ÖŸÖÖÛê †Ö¬ÖÖ¸ ´ÖÖ¡ÖÃÖê ×Ûú®ÆßÓ ¸“Ö®ÖÖ†ÖêÓÛê ÛúÖ»ÖÖ®ÖãÛÎ´ÖÛúÖ ×®ÖÞÖÔµÖ Ûú¸®ÖÖ ‹Ûú ³ÖÖ¸ß ³Öæ»Ö ÆÖêÝÖß, ŒµÖÖêÓ×Ûú µÖê ²ÖÖŸÖêÓ ŸÖÖê ÝÖÎ®£ÖÛúÖ¸ÖêÓÛê †¯Ö®Öê †¯Ö®Öê »ÖõµÖ ŸÖ£ÖÖ ¯ÖÎ×ŸÖ¯ÖÖª ×¾ÖÂÖµÖ¯Ö¸ †¾Ö»ÖÓ×²ÖŸÖ ÆÖêŸÖß ÆîÓ, †Öî¸ µÖÆß ²ÖÖŸÖ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ †Öî¸ ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÛê ×¾ÖÂÖµÖ´ÖêÓ ÃÖ´Ö—Ö®ÖÖ “ÖÖ×ÆµÖê… µÖÆÖÓ µÖÆ ³Öß Ã¯ÖÂ™ Ûú¸ ¤ê®ÖÖ †®Öã×“ÖŸÖ ®Ö ÆÖêÝÖÖ ×Ûú •ÖÆÖÑ ¿¾ÖêŸÖÖ´²Ö¸ ´Öã×®Ö ¯ÖÎ¬ÖÖ®ÖŸÖµÖÖ †¬¤Ô´ÖÖÝÖ¬Öß †ÖÝÖ´ÖÃÖê ²ÖÓ¬Öê ¸ÆÛú¸ ˆÃÖßÛê ˆ¬¤Ö¸, ÃÖÓÝÖÎÆ, ×¾ÖÃŸÖÖ¸ †Ö×¤ ´ÖêÓ »ÖÝÖê ¸Æê, ¾ÖÆÖÑ ×¤ÝÖ´²Ö¸ ´Öã×®ÖµÖÖÓê®Öê ´Öæ»Ö †ÖÝÖ´ÖÛúÖê ×¾Ö»Öã¯ŸÖ Æã†Ö Ã¾ÖßÛúÖ¸ Ûú¸ ²ÖÆãŸÖ Ûãú” Ã¾ÖÓŸÖ¡ÖŸÖÖÃÖê ®Ö¾Öß®Ö ¿Öî»ÖßÛê ÝÖÎ®£ÖÖêÓÛúÖ ×®Ö´ÖÖÔÞÖ ×ÛúµÖÖ… ‡ÃÖßÛê, ×•ÖÃÖ´ÖÓê ×¾Ö¾¤Ö®ÖË †Ö“ÖÖµÖÖêÔ®Öê †¯Ö®Öß ¯ÖÎ×ŸÖ´ÖÖÛúÖ ˆ®´ÖãŒŸÖ ³ÖÖ¾ÖÃÖê ˆ¯ÖµÖÖêÝÖ ×ÛúµÖÖ… ¯Ö×¸ÞÖÖ´ÖÃ¾Ö¹ý¯Ö ¬Ö¸ÃÖê®ÖÖ“ÖÖµÖÔÃÖê ¯Ö¸´¯Ö¸ÖÝÖŸÖ ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖÛúÖ –ÖÖ®Ö ¯ÖÎÖ¯ŸÖ Ûú¸Ûê ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÛê ÛúŸÖÖÔ†ÖÓê®Öê †¯Ö®Öê ²Öã×¬¤-²Ö»ÖÃÖê ÜÖÖ¸¾Öê»Ö ÃÖê ×¿Ö»ÖÖ»ÖêÜÖ´ÖêÓ ×®Ö²Ö¬¤ ‘®Ö´ÖÖê †¸ÆÓŸÖÖ®ÖÓ’ ‘®Ö´ÖÖê ÃÖ¾Ö ×ÃÖ‘ÖÖ®ÖÓ’ ¹ý¯Ö ×¾¤¯Ö¤ß ´ÖÓÝÖ»ÖÛúÖê ¯ÖÓ“Ö¯Ö¤ß ²Ö®ÖÖÛú¸ ¯ÖÎÛú™ ×ÛúµÖÖ, ‹ê×ŸÖÆÖ×ÃÖÛú ¤é×Â™ÃÖê ¤êÜÖÖ •ÖÖµÖ ŸÖÖê, ×¾Ö×³Ö®®Ö Ã£ÖÖ®ÖÖê´ÖêÓ ×³Ö®®Ö ×³Ö®®Ö ×¾Ö¾¤Ö®ÖË ´Öã×®ÖµÖÖêÓÛê ÝÖÞÖÖê´ÖêÓ ÃÖ´ÖµÖ ÃÖ´ÖµÖ¯Ö¸ ´ÖÓÝÖ»Ö×¾ÖÃŸÖÖ¸Ûê ²ÖÖ¸ê´ÖêÓ ‹êÃÖê ¯ÖÎµÖŸ®Ö †¾Ö¿µÖ ×ÛúµÖê ÝÖµÖê ÆÖêÓÝÖê… •Ö²Ö Æ´Ö “Ö¢ÖÖ×¸¤Ó›Ûú ÛúÖ †¾Ö»ÖÖêÛú®Ö Ûú¸ŸÖê ÆîÓ ŸÖÖê ¾ÖÆÖÑ ÛúÖ ´ÖÓÝÖ»Ö “ÖŸÖãÂ¯Ö¤ Æî… •Ö²Ö ÃÖÓ‘Ö ¾µÖ¾ÖÃ£ÖÖ †“”ß ²Ö®Ö ÝÖµÖß, ŸÖ²Ö 'ÃÖÖÆã' ¿Ö²¤Ûúß ¾µÖÖ×¯ŸÖ ´ÖêÓ †Ö“ÖÖµÖÔ, ˆ¯ÖÖ¬µÖÖµÖ †Öî¸ ÃÖ¾ÖÔÃÖÖ¬Öã †Ö ÝÖµÖê ÆÖêÓÝÖê… ‘•Öß¾ÖÛú×“ÖÓŸÖ´Ö×ÞÖ’ ®ÖÖ´ÖÛú ¯ÖÎÖ“Öß®Ö ŸÖ×´Ö»Ö •Öî®Ö ÛúÖ¾µÖ´ÖêÓ ÃÖÖ¬ÖÖ¸ÞÖŸÖµÖÖ †¯Öê×õÖŸÖ ¯ÖÓ“Ö®Ö´ÖÃÛúÖ¸ÖŸ´ÖÛú ´ÖÓÝÖ»ÖÛúß •ÖÝÖÆ ÝÖÎÓ£ÖÛê †Ö¸Ó³Ö´ÖêÓ “Ö¢ÖÖ×¸ ´ÖÓÝÖ»Ö¹ý¯Öß ®Ö´ÖÃÛúÖ¸ Æî… ‡ÃÖß ¯ÖÎÛúÖ¸ ÃÖÓ³Ö¾ÖŸÖ: ˆ®ÆÖÓê®Öê Æß ¯ÖÎ£Ö´Ö ¾ÖÖ¸ •Öß¾Ö -ÃÖ´ÖÖÃÖ (ÝÖãÞÖÃ£ÖÖ®Ö) ´ÖÖÝÖÔÞÖÖ-Ã£ÖÖ®Ö ¾Ö ×¾Ö×¾Ö¬Ö †®ÖãµÖÖêÝÖ¾¤Ö¸ÖÓê †Ö×¤ÛúÖ †Ö×¾ÖÂÛúÖ¸ Ûú¸ ˆ®ÖÛê †Ö¬ÖÖ¸ÃÖê ×¾Ö×¬Ö¾ÖŸÖË ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖÛúÖ ¯ÖÎ×ŸÖ¯ÖÖ¤®Ö ×ÛúµÖÖ… ˆ®ÖÛúß ‡®Ö ×¾Ö¬ÖÖ†ÖêÓÛúÖ Ã¾Ö³ÖÖ¾ÖŸÖ: †Ö×¤´ÖêÓ ×¾Ö¸Öê¬Ö µÖÖ ˆ¯ÖêõÖÖ Ûúß ÝÖµÖß ÆÖêÝÖß ×Ûú®ŸÖã ¬Öß¸ê ¬Öß¸ê ¾ÖêÆß ×¾Ö¬ÖÖµÖêÓ, ˆ®ÖÛúß †×¬ÖÛú ÃÖã¾µÖ¾ÖÃ£ÖÖÛê ÛúÖ¸ÞÖ ÃÖ´ÖÃŸÖ •Öî®Ö ÃÖî¬¤Ö×®ŸÖÛú •ÖÝÖŸÖË ¯Ö¸ ”Ö ÝÖµÖß, †Öî¸ ÃÖ¾ÖÔ¡Ö Ã¾ÖßÛéúŸÖ ÆÖê ÝÖ‡Ô Æî… ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÛê ÛúŸÖÖÔ†ÖêÓ®Öê ¯Ö¸´¯Ö¸ÖÝÖŸÖ ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖÛúß ÛúÖê‡Ô ³Öß ²ÖÖŸÖ ×ÛúÃÖß ³Öß ÃÖÖ´¯ÖÎ¤Ö×µÖÛú ³Öê¤³ÖÖ¾Ö µÖÖ ¯ÖõÖ¯ÖÖŸÖÛê ÛúÖ¸ÞÖ ”Öê›ß ®ÖÆßÓ, ŸÖ£ÖÖ ˆ®ÆÖêÓ®Öê ¯Ö¸´¯Ö¸ÖÝÖŸÖ ˆ¯ÖµÖÖêÝÖß ÝÖÖ£ÖÖ†ÖêÓÛúÖê ³Öß †¯Ö®Öß ¸“Ö®ÖÖ´ÖêÓ µÖ£ÖÖê×“ÖŸÖ Ã£ÖÖ®Ö ×¤µÖÖ… '³Ö×ÞÖŸÖÓ' †Ö×¤ ¿Ö²¤ÖêÓÛê ˆ¯ÖµÖÖêÝÖ ¾¤Ö¸Ö µÖ×¤ ˆ®ÆÖê®Öê µÖÆ ‡Ó×ÝÖŸÖ ×ÛúµÖÖ ×Ûú ¾ÖÆ ÝÖÖ£ÖÖ ˆ®ÖÛúß Ã¾Ö×®Ö×´ÖÔŸÖ ®ÖÆßÓ Æî, ×Ûú®ŸÖã ¯Ö¸Ó¯Ö¸ÖÝÖŸÖ Æî ŸÖÖê µÖÆ ˆ®ÖÛúß ÃÖÖ×Æ×ŸµÖÛú ÃÖ““ÖÖ‡Ô ¾Ö ‡Ô´ÖÖ®Ö¤Ö¸ß Ûúß ¯Ö×¸“ÖÖµÖÛú Æî… ×Ûú®ŸÖã µÖ×¤ ÛúÖê‡Ô †®µÖ »ÖêÜÖÛú ‡ÃÖ ¾ÖÖÃŸÖ×¾ÖÛúŸÖÖÛê ÃÖæ“ÖÛú ÃÖÓÛêŸÖÖêÓÛúÖê ®Ö ¤êÛú¸ ˆÃÖê †¯Ö®Öß ´ÖÖî×»ÖÛú ¸“Ö®ÖÖÛúÖ †ÓÝÖ¹ý¯Ö ´ÖÖ®Ö »ÖêŸÖÖ Æî, ŸÖÖê ¾ÖÆ ‡ÃÖ ¯ÖÎ´ÖÖÞÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ¾ÖŸÖßÔ ®ÖÆßÓ ´ÖÖ®ÖÖ •ÖÖ ÃÖÛúŸÖÖ…

†ÖµÖÔ¿µÖÖ´ÖÛúÖ ®ÖÖ´Ö ×®Ö¤êÔ¿Ö ¯ÖÎ×õÖ¯ŸÖ ÝÖÖ£ÖÖ†ÖêÓ´Öê ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ÆÖêŸÖÖ ÆîÓ… ¾Öê ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖÛê ÛúŸÖÖÔ ( ¿Ö²¤Ûê ÃÖÆß †£ÖÔ´ÖêÓ ) ®ÖÆß Æî, ×ÛÓŸÖã ÃÖÓÝÖÎÆÛúÖ¸ ÆîÓ ×•Ö®ÆÖêÓ®Öê ¯Ö¸Ó¯Ö¸ÖÝÖŸÖ ×¾ÖÂÖµÖÖêÓÛúÖ ÃÖÓÝÖÎÆ ×ÛúµÖÖ Æî… •Ö²Ö ¤Öê®ÖÖêÓ ÝÖÓÎ£ÖÛúÖ¸, ÂÖ™ËÜÓÖ›ÖÝÖ´ÖÛê †Öî¸ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖÛê ¯Ö¸Ó¯Ö¸ÖÝÖŸÖ ×¾ÖÂÖµÖÖêÓÛúÖ Æß ÃÖÓÝÖÎÆ Ûú¸Ûê ×®Ö²Ö¬¤ Ûú¸ ¸Æê ÆîÓ, ŸÖ²Ö '³Ö×ÞÖ¤Ó' ¿Ö²¤ÛúÖ ÛúÖê‡Ô ÛúÖ»Ö×®ÖÞÖÖÔµÖÛú ´Öæ»µÖ ®ÖÆßÓ Æî…

¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ´ÖêÓ Ûú‡Ô ¯Ö¸Ó¯Ö¸ÖÝÖŸÖ ÝÖÖ£ÖÖ‹Ñ ÆîÓ •ÖÖê ˆ¢Ö¸Ö¬µÖµÖ®Ö †Öî¸ ×®Ö••Öã×¢ÖµÖÖêÓ´ÖêÓ ³Öß ×´Ö»ÖŸÖê ÆîÓ … ‡®ÖÛúÖê ÃÖÓÝÖÎÆÞÖß ÝÖÖ£ÖÖ ÛúÆÖ ÝÖµÖÖ Æî ( ¤ê×ÜÖ‹-¯ÖÓ. ´ÖÖ»Ö¾Öê×®ÖµÖÖ-¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ †Öî¸ ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÖ, •Öê. †Öê. †Ö¸. 19, ¯Öé. 26 ‡. ²Ö›Öê¤Ö 1169 )… ¯ÖÖ¸Ã¯Ö×¸Ûú ÛúÖ»Ö×®ÖÞÖÔµÖ´ÖêÓ ‡®ÖÛúÖ ÛúÖê‡Ô ¯ÖÎ´ÖÖÞÖ¹ý¯ÖÃÖê ´Öæ»µÖ ®ÖÆßÓ ÆîÓ… µÖ×¤ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ˆ¢Ö¸Ö¬µÖµÖ®ÖÃÖê ˆ¢Ö¸ÛúÖ»Öß®Ö Æî, ŸÖÖê ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖÛúÖ ÃÖ´ÖµÖ †×®ÖÞÖßÔŸÖ ¸ÆŸÖÖ Æî … ×•ÖÃÖ ¹ý¯Ö´ÖêÓ †Ö•Ö Æ´ÖêÓ ˆ¢Ö¸Ö¬µÖµÖ®Ö ×´Ö»ÖŸÖÖ ÆîÓ, ˆÃÖ ÝÖÎÓ£ÖÛúß ¸“Ö®ÖÖ ÃÖÓ¯ÖæÞÖÔ¹ý¯ÖÃÖê ‡ÔÃÖÖ¯Öæ¾ÖÔ ŸÖßÃÖ¸ß µÖÖ “ÖÖî£Öß ¿ÖŸÖÖ²¤ß´ÖêÓ Æã‡Ô £Öß, µÖÆ Æ´Ö ®ÖÆßÓ ÛúÆ ÃÖÛúŸÖê… •Öî®ÖŸÖŸ¾Ö×¾ÖÂÖµÖÛú •ÖÖê †¬µÖÖµÖ ÆîÓ, ×•Ö®ÖÛúÖê ÝÖÎÓ£ÖÛê †ÓŸÖ´Öê ‹Ûú×¡ÖŸÖ ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ Æî, ×¾Ö¿ÖêÂÖŸÖµÖÖ 28 ¾ÖÖÑ †¬µÖÖµÖ, ²ÖÆãŸÖ Ûãú” †¾ÖÖÔ“Öß®Ö ÆîÓ †Öî¸ Ûú‡Ô ×¾Ö¾¤Ö®ÖÖÓêÛê ´ÖŸÖÖ®ÖãÃÖÖ¸ ŸÖŸ¾ÖÖ£ÖÔÃÖæ¡ÖÛê ÃÖ´Öß¯Ö¾ÖŸÖßÔ ÛúÖ»ÖÛê ÆîÓ…

( ‡ÃÖ ÃÖÓ¤³ÖÔ´ÖêÓ µÖÆ ³Öß ¬µÖÖ®Ö´ÖêÓ »Öê®ÖÖ “ÖÖ×ÆµÖê… †ÖÝÖ´Ö–ÖÖ®Ö ¯Ö¸Ó¯Ö¸Ö ´ÖãÜµÖŸÖµÖÖ ´ÖÖî×ÜÖÛúÆß £ÖÖ… µÖÆ ¯Ö¸Ó¯Ö¸Ö ÆÃŸÖ×»Ö×ÜÖŸÖÖÓê¯Ö¸ “Ö»ÖŸÖß £Öß ‹êÃÖÖ ´ÖÖ®ÖÛú¸ †®Öã´ÖÖ®Ö Ûú¸®ÖÖ šßÛú ®ÖÆßÓ Æî… ) µÖ×¤ ÛúÖê‡Ô ÝÖÖ£ÖÖ ‹Ûú ÝÖÎÓ£Ö´ÖêÓ ¤æÃÖ¸ê Ûúß †¯ÖêõÖÖ †×¬ÖÛú ¿Öã¬¤ ¯ÖÎŸÖßŸÖ ÆÖêŸÖß Æî ŸÖÖê ¾ÖÆ ×»Ö×¯ÖÛúÖ¸ÖÓêÛúß ÃÖÖ¾Ö¬ÖÖ®Öß ¾Ö †ÃÖÖ¾Ö¬ÖÖ®ÖßÛúÖ ¯Ö×¸ÞÖÖ´Ö ³Öß ÆÖê ÃÖÛúŸÖÖ Æî… ˆÃÖê ´Öæ»Ö ÝÖÎÓ£ÖÛúÖ¸ ´ÖÆÖ×¾Ö¾¤Ö®ÖË †Ö“ÖÖµÖÖêÔÓÛúß ³Öæ»Ö ´ÖÖ®Ö®ÖÖ ×®ÖŸÖÖ®ŸÖ †®Öã×“ÖŸÖ ÆÖêÝÖÖ… µÖ×¤ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ´ÖêÓ ¯ÖÖš×¾Ö¿ÖêÂÖ ¿Öã¬¤ Æî, ×ÛÓŸÖã ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö´ÖêÓ †¿Öã¬¤ Æî ŸÖÖê ‡ÃÖÃÖê †¾Ö¿µÖ µÖÆ †®Öã´ÖÖ®Ö ÆÖê®ÖÖ “ÖÖ×Æ‹ ×Ûú ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖÃÖê µÖÆ ¯ÖÖš ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö´ÖêÓ ®ÖÆßÓ ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ Æî…

ˆ¯ÖµÖãÔŒŸÖ ÃÖ´ÖÃŸÖ ×¾Ö¾Öê“Ö®ÖÛúÖ ŸÖÖŸ¯ÖµÖÔ µÖÆ Æî ×Ûú Æ´ÖêÓ †²ÖŸÖÛú ‹êÃÖÖ ÛúÖê‡Ô ¯ÖÎ´ÖÖÞÖ ÆÖ£Ö ®ÖÆßÓ »ÖÝÖÖ ×•ÖÃÖÛê †Ö¬ÖÖ¸ÃÖê µÖÆ ÛúÆÖ •ÖÖ ÃÖÛê ×Ûú ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖã¡ÖÛúß ¸“Ö®ÖÖ ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔÛúÖ»Öß®Ö Æî… ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö ¾Öß¸ ×®Ö¾ÖÖÔÞÖÛê 683 ¾ÖÂÖÔ ¯Ö¿“ÖÖŸÖË †£ÖÖÔŸÖË ×¾ÖÛÎ´Ö ÃÖÓ¾ÖŸÖË 200 Ûê »ÖÝÖ³ÖÝÖÛúß ×ÃÖ¬¤ Æî, †Öî¸ ¾ÖÆ ÃÖ¾ÖÔÃÖÖ´ÖÖ®µÖ ÆÖê “ÖãÛúß Æî … ×ÝÖ¸®ÖÖ¸ ¾Ö •Öã®ÖÖÝÖœÛê ÃÖ´Öß¯Ö ²ÖÖ²ÖÖ ÂµÖÖ¸Ö ®ÖÖ´ÖÛú ÝÖã±úÖ†ÖêÓ´ÖêÓ •ÖÖê ×¿Ö»ÖÖ»ÖêÜÖÖ×¤ ×´Ö»Öê ˆ®ÖÃÖê ³Öß µÖÆß ×ÃÖ¬¤ Æã†Ö Æî ×Ûú ¾ÖÆ ÃÖÖ´ÖÝÖÎß ¯Öæ¾ÖÖêÔŒŸÖ ÛúÖ»ÖÛúß Æß Æî †Öî¸ ÃÖÓ³Ö¾ÖŸÖ: ¾ÖÆß ¾ÖÆ “Ö®¦ÝÖã±úÖ Æî •ÖÆÖÑ ¬Ö¸ÃÖê®ÖÖ“ÖÖµÖÔ ×®Ö¾ÖÖÃÖ Ûú¸ŸÖê £Öê… ŸÖ£ÖÖ ×•ÖÃÖ ´Öã×®ÖÛê ÃÖ»»ÖêÜÖ®ÖÖ ¯Öæ¾ÖÔÛú ´Ö¸ÞÖÛúÖ ÝÖã±úÖ»ÖêÜÖ´ÖêÓ ÃÖÓÛêŸÖ Æî ¾Öê ¬Ö¸ÃÖê®Ö Æß £Öê…

‡ÃÖÛê ×¾Ö¯Ö¸ßŸÖ ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÃÖæ¡ÖÛê ÛúŸÖÖÔ †Öî¸ ÛúÖ»ÖÛê ×¾ÖÂÖµÖ´ÖêÓ †³Öß ³Öß ×®Ö¿“ÖµÖ ¯Öæ¾ÖÔÛú Ûãú” ®ÖÆßÓ ÛúÆÖ •ÖÖ ÃÖÛúŸÖÖ… ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´ÖÛúß ¯Ö¸´¯Ö¸ÖÛê †Ö“ÖÖµÖÖêÔÓÛúÖê ŸÖÖê ˆÃÖÛê ®ÖÖ´Ö ŸÖÛú Ûúß ÛúÖê‡Ô •ÖÖ®ÖÛúÖ¸ß ®ÖÆßÓ ¯ÖÎŸÖßŸÖ ÆÖêŸÖß; ŒµÖÖêÓ×Ûú, µÖ×¤ ÆÖêŸÖß ŸÖÖê ¬Ö¾Ö»ÖÖÛúÖ¸ ¾Öß¸ÃÖê®Ö®Öê •ÖÆÖÑ ¾¤Ö¤¿Ö †ÓÝÖÖêÓ †Öî¸ “ÖÖî¤Æ †ÓÝÖ ²ÖÖÅµÖ ÝÖÎ®£ÖÖêÓ, •ÖîÃÖê ¤¿Ö¾ÖîÛúÖ×»ÖÛú, ˆ¢Ö¸Ö¬µÖµÖ®Ö, Ûú»¯Ö, ¾µÖ¾ÖÆÖ¸, ×®Ö¿Öß£Ö †Ö×¤ ÛúÖ ˆ»»ÖêÜÖ ×ÛúµÖÖ Æî (ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö ³ÖÖÝÖ 1 ¯Öé. 96) ¾ÖîÃÖê ¯ÖÞÞÖ¾ÖÞÖÖ ÃÖ¤é¿Ö ´ÖÆŸ¾Ö¯ÖæÞÖÔ ¸“Ö®ÖÖ ÛúÖê ¾Öê ÛîÃÖê ³Öæ»Ö ÃÖÛúŸÖê £Öê ? ³ÖÖÂÖÖ¿ÖÖÃ¡ÖÛê †®ÖãÃÖÖ¸ ¾ÖÆ ¸“Ö®ÖÖ ×¾ÖÛÎ´ÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ ×¾¤ŸÖßµÖ-ŸÖéŸÖßµÖ ¿ÖŸÖß Ûúß ŸÖÖê ÆÖê Æß ®ÖÆßÓ ÃÖÛúŸÖß, ×¾ÖÛÎ´Ö ÃÖÓ¾ÖŸÖË Ûúß ¤æÃÖ¸ß -ŸÖßÃÖ¸ß ¿ÖŸÖßÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ Ûúß ³Öß ®ÖÆßÓ ´ÖÖ®Öß •ÖÖ ÃÖÛúŸÖß… µÖÆ ³Öß ×®Ö¤êÔ¿Ö ×ÛúµÖÖ •ÖÖµÖ ×Ûú ÂÖ™ËÜÖÞ›ÖÝÖ´Ö´ÖêÓ Ã¾Ö¸´Ö¬µÖ Ûú, ŸÖ ÛúÖ ¯ÖÎÖµÖ: ÝÖ, ¤ ÆÖê®Öê Ûúß ¯ÖÎ¾Öé×¢Ö Æî, ®Ö ŸÖÖê »ÖÖê¯Ö ÆÖê®Öê Ûúß… ³ÖÖÂÖÖ¿ÖÖÃ¡Ö–ÖÖÓêÛê ´ÖŸÖ´ÖêÓ µÖÆ »ÖÖê¯Ö -¯ÖÎ¾Öé×ŸŸÖ ÛúÖ ¯Öæ¾ÖÔÃŸÖ¸ Æî… ×®Ö×¿“ÖŸÖ ¹ý¯ÖÃÖê ŸÖÖê Ûê¾Ö»Ö ‡ŸÖ®ÖÖÆß ÛúÆÖ •ÖÖ ÃÖÛúŸÖÖ Æî ×Ûú ¾ÖÆ ˆÃÖÛê ÃÖ¾ÖÔ ¯ÖÎ£Ö´Ö ™ßÛúÖÛúÖ¸ Æ×¸³Ö¦ (×¾ÖÛÎ´Ö Ûúß ®Ö¾Öß ¿ÖŸÖß ) ÃÖê ¯Öæ¾ÖÔÛúÖ»Öß®Ö Æî… †Öî¸ µÖ×¤ ˆÃÖÛê ®Ö×®¤ÃÖã¡Ö´ÖêÓ ˆ»»ÖêÜÖ ÆÖê®ÖêÛê ÛúÖ¸ÞÖ ¾Ö»Ö³Öß ¾ÖÖ“Ö®ÖÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔŸ¾Ö ×ÃÖ¬¤ ÆÖêŸÖÖ ÆÖê, ŸÖÖê ¾ÖÆ ¾Öß¸ ×®Ö¾ÖÖÔÞÖ ÃÖÓ¾ÖŸÖË 663 ( ×¾Ö. ÃÖÓ. 993 ) ÃÖê ¯Öæ¾ÖÔÛúÖ»Öß®Ö ´ÖÖ®Öß •ÖÖ ÃÖÛúŸÖß Æî… †Öî¸ ‹Ûú ¯ÖÎ¿®ÖÛúÖ ˆ¢Ö¸ ¤ê®ÖÖ †Ö¾Ö¿µÖÛú Æî… ¾ÖÆ µÖÆ Æî ×Ûú ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ ÛúÖê , •ÖÖê ÃÖÓ¯ÖÖ¤ÛúÖêÓÛê †®ÖãÃÖÖ¸ ×¾ÖÂÖµÖÛúß ¤é×Â™ ÃÖê ‡ŸÖ®ÖÖ ´ÖÆŸ¾Ö¯ÖæÞÖÔ Æî †Öî¸ ÛúÖ»ÖÛúß ¤é×Â™ ÃÖê ‡ŸÖ®ÖÖ ¯ÖÎÖ“Öß®Ö Æî, ˆ¯ÖÖÓÝÖÖêÓÛê †ÓŸÖÝÖÔŸÖ ŒµÖÖêÓ ×¾Ö³ÖÖ×•ÖŸÖ ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ Æî ? ˆ¯ÖÖÓÝÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖ †¾ÖÖÔ“Öß®Ö Æî †Öî¸ †ÓÝÖÖêÓÃÖê ˆÃÖÛúÖ ÃÖÓ²ÖÓ¬Ö Ûéú×¡Ö´Ö Æî… ˆ¯ÖÖÓÝÖ ×¾Ö³ÖÖ•Ö®Ö ÃÖÓ³Ö¾ÖŸÖ: ¾Ö»Ö³Öß¾ÖÖ“Ö®ÖÖ®ÖÓŸÖ¸ Æß †×ÃŸÖŸ¾Ö´ÖêÓ †Ö ÝÖµÖÖ Æî †Öî¸ •ÖÖê ×¾ÖÂÖµÖ †ÓÝÖ´Öê ÝÖÎ×£ÖŸÖ ®ÖÆßêÓ ÆÖê ÃÖÛê, ‹êÃÖêÆß ×¾ÖÂÖµÖ ˆ¯ÖÖÓÝÖÖêÓ´ÖêÓ ×¾Öª´ÖÖ®Ö ÆîÓ… †ÖµÖÔ ¿µÖÖ´Ö®Öê •ÖÖê ÃÖÓÝÖÎÆ ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ Æî, ¾ÖÆ ÃÖÖ¯ÖêõÖŸÖ: †¾µÖ¾Ö×Ã£ÖŸÖ †Öî¸ ÛúÆßÓ ÛúÆßÓ †¯ÖæÞÖÔ ÃÖÖ »ÖÝÖŸÖÖ ÆîÓ, ‡ÃÖÛúÖ ÛúÖ¸ÞÖ ²ÖÆãŸÖ Æ¤ ŸÖÛú µÖÆß Æî… ´ÖŸÖ»Ö²Ö µÖÆ Æî ×Ûú ÃÖÓÝÖÎÆ Ûú¸ŸÖê ÃÖ´ÖµÖ ÃÖ²Ö ×¾ÖÂÖµÖÖêÓÛúÖ ×“ÖÓŸÖ®Ö †¯Ö®ÖßÆß ŸÖ¸±úÃÖê ˆ®ÆÖêÓ®Öê ®ÖÆßÓ ×ÛúµÖÖ Æî…

ÃÖÓõÖê¯Ö´ÖêÓ µÖÆ Æß ÛúÆ®ÖÖ ¯Ö›ŸÖÖ Æî ×Ûú ¯ÖÎ–ÖÖ¯Ö®ÖÖ´ÖêÓ Ûãú” ¯ÖÎÖ“Öß®Ö †Ó¿Ö Æî, ×ÛÓŸÖã ¾Öê ¾µÖ¾Ö×Ã£ÖŸÖ ¹ý¯Ö´ÖêÓ ®ÖÆßÓ ¸Æê ÆîÓ… ˆÃÖÛúÖ ¯ÖÎÃŸÖãŸÖ Ã¾Ö¹ý¯Ö ¾Ö»Ö³Öß ¾ÖÖ“Ö®ÖÖ µÖÖ ÃÖ´´Öê»Ö®ÖÛê ¯Öæ¾ÖÔÛúÖ»Öß®Ö ®ÖÆßÓ Æî… ¾Ö»Ö³Öß ÃÖ´´Öê»Ö®Ö´ÖêÓ ˆÃÖê 'ˆ¯ÖÖÓÝÖ' Ûê ¹ý¯Ö´ÖÓê ¸ŒÜÖÖ ÝÖµÖÖ †Öî¸ ¯ÖÎ×õÖ¯ŸÖ ÝÖÖ£ÖÖ†Öê ´ÖêÓ ˆÃÖÛê ŸÖ£ÖÖÛú×£ÖŸÖ ÛúŸÖÖÔÛúÖ ®ÖÖ´Ö †ÖµÖÖ Æî…

¯ÖÎÃŸÖãŸÖ ³ÖÖÝÖ Ûê ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö ÛúÖ ×¾Ö¾Ö¸ÞÖ ¯ÖÓ. ±ãú»Ö“Ö®¤ •Öß ×ÃÖ¬¤Ö®ŸÖ ¿ÖÖÃ¡Öß ®Öê †¯Ö®Öê '†Ö¾Ö¿µÖÛú ×®Ö¾Öê¤®Ö' ´ÖêÓ ¯ÖÎÃŸÖãŸÖ ×ÛúµÖÖ Æî… ¯ÖÓ×›ŸÖ•Öß ®Öê ‡ÃÖ ÛúÖµÖÔ ´ÖêÓ •ÖÖê ¯Ö×¸ÁÖ´Ö ×ÛúµÖÖ Æî ˆÃÖÛê ×»ÖµÖê Æ´Ö ²ÖÆãŸÖ ÛéúŸÖ–Ö ÆîÓ… ˆ®ÆÖê®ÖêÓ ¯ÖÖš-ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö Ûúß •ÖÖê ŸÖÖ×»ÖÛúÖ ¤ß Æî ˆÃÖÃÖê Ã¯ÖÂ™ Æî ×Ûú µÖÆ ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®Ö ¯ÖæÞÖÔ ÃÖÖ¾Ö¬ÖÖ®ÖßÃÖê ×ÛúµÖÖ Æî ×•ÖÃÖÃÖê Æ´Ö ÛúÆ ÃÖÛúŸÖê ÆîÓ ×Ûú †²Ö ˆŒŸÖ ŸÖÖ›¯Ö¡ÖßµÖ ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖêÓÛúß ¾ÖÆ †×®Ö¾ÖÖµÖÔŸÖÖ ®ÖÆßÓ ¸Æß… ×¾Ö¿ÖêÂÖ ÃÖÓŸÖÖêÂÖ Ûúß ²ÖÖŸÖ µÖÆ Æî ×Ûú ×•ÖÃÖ ÃÖÖ¬Ö®Ö-ÃÖÖ´ÖÝÖÎß ¯Ö¸ÃÖê ¯ÖÎ£Ö´Ö ÃÖÓÃÛú¸ÞÖ ŸÖîµÖÖ¸ ×ÛúµÖÖ ÝÖµÖÖ £ÖÖ, ˆÃÖê ¤êÜÖŸÖê ÆãµÖê ×•ÖŸÖ®Öß •ÖîÃÖß †¿Öã×¬¤µÖÖêÓÛúß Æ´ÖêÓ †Ö¿ÖÓÛúÖ £Öß ¾ÖîÃÖß ®ÖÆß ×´Ö»Öß… †Ö¿“ÖµÖÔ µÖÆ ®ÖÆßÓÓ Æî ×Ûú Ûãú” ´ÖÆŸ¾Ö¯ÖæÞÖÔ ¯ÖÖšÖ®ŸÖ¸ ×´Ö»Öê, ×Ûú®ŸÖã †Ö¿“ÖµÖÔ µÖÆ Æî ×Ûú ˆ®ÖÃÖê ¯ÖæÞÖÔ ÃÖÓÃÛú¸ÞÖ´ÖêÓ ²ÖîšÖµÖß ÝÖµÖß †£ÖÔ -ÃÖÓÝÖ×ŸÖ ÃÖã¾µÖ¾Ö×Ã£ÖŸÖ Æß ×ÃÖ¬¤ Æã‡Ô Æî… Æ´ÖêÓ †Ö¿ÖÖ Æî ×Ûú †²Ö ¿Öß‘ÖÎ Æß †®µÖ ´ÖÖÝÖÖêÔÛê ³Öß ÃÖÓ¿ÖÖê×¬ÖŸÖ ÃÖÓÃÛú¸ÞÖ ÛÎ´ÖÃÖê ŸÖîµÖÖ¸ Ûú¸ ¯ÖÎÛúÖ×¿ÖŸÖ ×ÛúµÖê •ÖÖ ÃÖÛêÓúÝÖê… ‡ÃÖ †Ö¿ÖÖÛúÖ ²Ö›Ö ³ÖÖ¸ß †Ö¬ÖÖ¸ µÖÆ Æî ×Ûú ÃÖÓÃÛéú×ŸÖ ÃÖÓ‘ÖÛê ÃÖ×“Ö¾Ö ÁÖß. ¾ÖÖ»Ö“Ö®¤ ¤ê¾Ö“Ö®¤•Öß ¿ÖÖÆ ŸÖ£ÖÖ ˆ®ÖÛê ÃÖÆµÖÖêÝÖß ÃÖ¤ÃµÖ ‡ÃÖ ×¾ÖÂÖµÖ´ÖêÓ ÜÖæ²Ö ¹ý×“Ö ¸ÜÖŸÖê ÆîÓ †Öî¸ ÃÖ²Ö ¯ÖÎÛúÖ¸ÃÖê †¯Ö®ÖÖ †×¬ÖÛúŸÖ´Ö ÃÖÆµÖÖêÝÖ ¯ÖÎ¤Ö®Ö Ûú¸ ¸Æê ÆîÓ…

×¤¾ÖÓÝÖŸÖ ÁÖß ‹®ÖË. “ÖÓ¦¸Ö•Ö®Öê ŸÖÖ›¯Ö¡Ö ÆÃŸÖ×»Ö×ÜÖŸÖ ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖêÓÛúß ±úÖê™ÖêÛê †Ö¬ÖÖ¸¯Ö¸ ¯ÖÖšÖ®ŸÖ¸ÖêÓÛúÖ ÃÖÓÝÖÎÆ ×ÛúµÖÖ £ÖÖ… ‡ÃÖ ¯Öš®Ö ÛúÖµÖÔ´ÖêÓ ˆ®ÖÛúÖê ×¾Ö¿ÖêÂÖ ¯ÖÎ×¿ÖõÖÞÖ ×¤µÖÖ ÝÖµÖÖ £ÖÖ… ‡ÃÖ ÛúÖµÖÔ´ÖêÓ ÆÃŸÖ ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖêÓ´ÖêÓÃÖê ‹Ûú Ûê ¯ÖÖšÖ®ŸÖ¸ ×»ÖÜÖ »Öê®Öê´ÖêÓ ¯ÖÓ. ²ÖÖ»Ö“Ö®¦ ¿ÖÖÃ¡Öß ¾Ö ¯ÖÎÖ. •Öê. ›ß. ³ÖÖê´ÖÖ•Ö ®Öê ÃÖÆÖµÖŸÖÖ Ûúß Æî… ÁÖß. “ÖÓ¦¸Ö•ÖÛê ´Öæ»Ö ±úÖê™Öê ¯ÖÎ×ŸÖµÖÖêÓÛúÖê ¯ÖœŸÖê ÃÖ´ÖµÖ ¯ÖÎÖ. ³ÖÖê´ÖÖ•Ö ¯ÖÖš ×»ÖÜÖ »ÖêŸÖê £Öê… ‡ÃÖ ÃÖÓ¯Öã™Ûê ´Öã¦ÞÖ ŸÖ£ÖÖ ¯ÖÎæ±ú ÃÖÓ¿ÖÖê¬Ö®ÖÛê ÛúÖµÖÔ´ÖêÓ ¯ÖÎÖ. ³ÖÖê´ÖÖ•Ö †Öî¸ ÁÖß. ®Ö¸êÓ¦ ×³ÖÃÖßÛú¸ ÛúÖ †´Öæ»µÖ ÃÖÆµÖÖêÝÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö Æã†Ö Æî… ˆ®Ö ÃÖ²Ö ÃÖ••Ö®ÖÖêÓÛúÖ Æ´Ö ²ÖÆãŸÖ †Ö³ÖÖ¸ ´ÖÖ®ÖŸÖê ÆîÓ…

ÃÖ´¯ÖÖ¤Ûú,

²ÖÖ»ÖÖ‘ÖÖ™ (´Ö. ¯ÖÎ.) Æß¸Ö»ÖÖ»Ö •Öî®Ö.

ŸÖÖ 24-11-1972 †Ö×¤®ÖÖ£Ö ®Öê×´Ö®ÖÖ£Ö ˆ¯ÖÖ¬µÖê

ÃÃÃÖ